Bài này vạch ra một số nhận thức sai lầm về bằng tiến sĩ:[1]

1) Bằng tiến sĩ không phải nhằm đào tạo nhà quản lý hoặc lãnh đạo để cho phép nhà nước cấp kinh phí đi học tại chức lấy bằng tiến sĩ; bằng tiến sĩ là bước cơ bản nhằm đào tạo đội ngũ khoa học có trình độ cao để phục vụ giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học;

2) Nghiên cứu sinh (NCS) không cần phải có đề tài mới để được nhận vào chương trình tiến sĩ, nhưng NCS phải có đủ trình độ để từ quá trình học, nắm được phát triển lý thuyết cơ bản và kiểm chứng lý thuyết bằng thực tiễn trong ngành trên thế giới, từ đó biết được vấn đề gì đã được nghiên cứu và cái gì chưa được giải đáp và từ đó có đóng góp mới về mặt học thuật.

3) Luận án tiến sĩ không nhằm nghiên cứu một vấn đề thực tiễn áp dụng ngay cho việc phát triển xã hội, kinh tế như làm sao thu hút đầu tư nước ngoài, hoặc làm sao một địa phương có thể trồng lúa ba vụ; luận án tiến sĩ phải có tính học thuật (academic), triển khai bằng ngôn ngữ khoa học, bằng những khung lý luận cơ bản trong ngành và gói ghém có phê phán tất cả các lý luận, các kết quả mà các công trình nghiên cứu trước đã đạt được liên quan đến đề tài của mình; quan trọng nhất luận án phải có tính độc sáng (originality), đặt ra được những vấn đề mới, đưa ra được những giả thuyết hay lý luận mới và kiểm chứng bằng những tư liệu mới.

Từ những nhận định trên bài viết bàn về yêu cầu thẩm định lại trình độ của giáo sư hướng dẫn, và các trường, viện đào tạo hiện nay, chấm dứt ngay những cơ sở không có tư cách cấp bằng.

Một trong những căn bệnh trầm trọng mà chế độ giao dục đào tạo của Việt Nam trong mấy mươi năm qua gây ra cho xã hội ta là làm lạm phát văn bằng tiến sĩ, là đưa chuẩn mực của học vị cao nhất trong khoa học nầy xuống mức thấp ngoài sự tưởng tượng của người làm khoa học nghiêm túc. Nhiều người, kể cả người viết bài nầy, đã cảnh báo, phê phán vấn đề nầy từ rất sớm và đã có nhiều đề nghị cải cách rất cụ thể và khả thi. Thế nhưng vấn đề nầy không được cấp lãnh đạo cao nhất quan tâm, còn các cơ quan quản lý trực tiếp, chủ yếu là Bộ Giáo dục Đào tạo (GDĐT), thì hầu như bất lực.[2] .

Gần đây nhà nước có vẻ đã thấy không thể không hành động trước tình trạng đã quá trầm trọng. Cụ thể là vào tháng 1/2008 Bộ GD ĐT đã công bố bản Dự thảo qui chế đào tạo tiến sĩ (dưới đây gọi tắt là Dự thảo). Đây là lần đầu tiên vấn đề đào tạo tiến sĩ được đặt ra tương đối nghiêm túc. Tuy nhiên nội dung Dự thảo có nhiều điểm không khả thi, và nhiều điểm cho thấy người đặt chính sách chưa hiểu đúng ý nghĩa của việc đào tạo bậc tiến sĩ và yêu cầu của luận án tiến sĩ. Mặt khác, Dự thảo chủ yếu nói đến việc xây dựng qui chế cho những cơ sở đào tạo mới và không đề cập đến việc xử lý những văn bằng tiến sĩ sản sinh trong quá trình vàng thau lẫn lộn vừa qua, cũng như không nói rõ vấn đề cải tổ, thanh lọc những cơ sở đào tạo ra đời trong bối cảnh bê bối hàng chục năm qua. Vì đã có nhiều dịp phát biểu ý kiến về vấn đề đào tạo và cấp bằng tiến sĩ (xem danh mục ở cuối bài viết nầy), dưới đây tôi chỉ nêu lại một số vấn đề xét thấy cần đặt lại hoặc viết thêm ở thời điểm hiện nay:

Mục tiêu đào tạo tiến sĩ là gì?
Thế nào là một luận án tiến sĩ?
Tiêu chuẩn của giáo sư hướng dẫn và cơ sở đào tạo tiến sĩ.
Việc đánh giá và cấp bằng tiến sĩ nên làm như thế nào?

Mục tiêu đào tạo tiến sĩ là gì?

Trong kế hoạch đào tạo 20.000 tiến sĩ (đến năm 2020), suy nghĩ của người làm kế hoạch khá đơn giản và không thực tế.  Ngoài tính bất khả thi, ta thấy nhà nước có suy nghĩ rất đơn giản: để phục vụ nhu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá cần phải có một đội ngũ những nhà khoa học, cụ thể là đội ngũ của nhũng người có học vị tiến sĩ. Không biết từ bao giờ đã có một quan niệm sai lầm rằng bất cứ người làm trong ngành nào, kể cả quan chức và những nhà lãnh đạo doanh nghiệp, người có học vị càng cao càng “lãnh đạo” giỏi!. Do quan niệm sai lầm nầy, nhà nước đã cấp kinh phí cho quan chức đi học (làm nghiên cứu sinh) tại chức để lấy bằng tiến sĩ, và xem văn bằng nầy là một trong những tiêu chuẩn để đề bạt lên chức vụ cao hơn. Do vậy quan chức tranh nhau đi học để lấy bằng và nạn học giả lấy bằng thật trở thành phổ biến. Quan điểm và chính sách nầy đã làm lãng phí nguồn lực xã hội và gây ra nạn lạm phát văn bằng tiến sĩ. Quan niệm sai lầm và chính sách chạy theo số lượng trong khi các tiền đề xây dựng cơ sở đào tạo chưa được xác lập đã hạ thấp (một cách kinh khủng) chuẩn mực văn bằng tiến sĩ là hệ quả đương nhiên.

Do đó hơn bao giờ hết cần xác định mục tiêu đào tạo tiến sĩ. Đó là tạo ra một đội ngũ khoa học có trình độ cao để phục vụ giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu khoa học có thể được thực hiện ở đại học hoặc các viện nghiên cứu của cơ quan nhà nước hoặc của doanh nghiệp (nhất là nghiên cứu ứng dụng), nhưng người thuần tuý quản lý doanh nghiệp hoặc quản lý hành chánh không cần văn bằng tiến sĩ. Dĩ nhiên có trường hợp một số quan chức hoặc lãnh đạo doanh nghiệp có bằng tiến sĩ. Đó là trường hợp những người nguyên đã có dự định theo con đường nghiên cứu hoặc giảng dạy ở đại học nhưng sau đó tìm thấy khả năng của mình ở lãnh vực quản lý doanh nghiệp hoặc nhà nước. Cũng có trường hợp họ không thành công trong dự định ban đầu. Ở Nhật hay ở Mỹ người có bằng tiến sĩ khó tìm việc ở cơ qụan hành chánh nhà nước hoặc doanh nghiiệp hơn là người chỉ có bằng đại học (dĩ nhiên trừ truờng hợp xin vào các viện nghiên cứu của doanh nghiệp hoặc của nhà nước).

Thế nào là một luận án tiến sĩ?

Mới đây (tháng 3 năm 2008) một lãnh đạo Bộ GD-ĐT có nói một câu được báo chí nhắc đi nhắc lại nhiều lần: “Nếu không tìm được vấn đề gì mới thì đừng đi học tiến sĩ”. Tôi ghi nhận chủ ý tích cực của câu nói nầy. Bối cảnh của ý kiến nầy là tình trạng có nhiều luận án tiến sĩ chỉ là sự sao chép hoặc tổng kết các nghiên cứu của người khác và cần phải chấm dứt tình trạng nầy. Nhưng câu nói nầy khó hiểu đối với người làm khoa học, nhất là đối với người phụ trách đào tạo tiến sĩ nghiêm túc. Ta có thể đặt lại vài câu hỏi sau: Thứ nhất, một người định thi vào bậc tiến sĩ (thi làm nghiên cứu sinh) có cần phải có sẵn một đề tài mới? Hay là đề tài mới chỉ được phát hiện trong quá trình học tập vất vả, phải biết vấn đề gì đã được nghiên cứu và cái gì chưa được giải đáp? Thứ hai, thế nào là “mới”? Có thể là mới trong một thực tiễn nào đó nhưng chẳng có ý nghĩa gì đối với khoa học. Chẳng hạn, làm sao để huy động vốn trong dân ở tỉnh A hay tại một thành phố B có thể là mới vì chưa ai nghiên cứu vấn đề cụ thể nầy nhưng đề tài tự nó chưa nêu ra được điểm gì mới về học thuật. Cần nói thêm là các đề tài luận án tiến sĩ kinh tế trong hơn 10 năm qua ở VN phần lớn đều có tính cách thưc tiễn và thiếu tính học thuật như vậy. Tôi đã víết khá chi tiết về điểm nầy trên Tia Sáng (9/2003).

Vậy trình độ của người được cấp bằng và chuẩn mực khách quan của luận án tiến sĩ là gì? Tiến sĩ là học vị cao nhất trong khoa học. Người được cấp bằng tiến sĩ do đó phải am hiểu các lý luận cơ bản, các khung phân tích trong ngành mình và nắm vững các khái niệm, các khung phân tích, các lý luận và những tiến triển nghiên cứu mới trong ngành chuyên môn hẹp của mình. Những kiế n thức cơ bản nầy được trang bị từ các cấp bậc đại hoc và thạc sĩ nhưng ở bậc tiến sĩ phải được tiếp tuc ở trình độ cao hơn và nhất là phải có cơ chế kiểm tra nghiêm túc để bảo đảm cho ứng cử viên học vị nầy hội đủ các điều kiện đó.

Trình độ của ứng cử viên tiến sĩ được thử thách và được nhân lên trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận án tiến sĩ. Ngoài tính khoa học, logic tất nhiên phải có, một luận án tiến sĩ phải có hai tính chất quan trọng. Thứ nhất là tính học thuật (academic) trong đó vấn đề phải được triển khai bằng ngôn ngữ khoa học, bằng những khung lý luận cơ bản trong ngành và gói ghém có phê phán tất cả các lý luận, các kết quả mà các công trình nghiên cứu trước đã đạt được liên quan đến đề tài của mình. Thứ hai là tính độc sáng (originality), luận án phải đặt ra được những vấn đề mới, đưa ra được những giả thuyết hay lý luận mới và kiểm chứng bằng những tư liệu mới. Cái “mới” trong khoa học là như vậy.

Cần nói thêm rằng đòi hỏi chính của luận án tiến sĩ là sự đóng góp về mặt lý luận và luận án là bằng chứng cho thấy ứng cử viên tiến sĩ có trình độ nghiên cứu độc lập, chứ không đòi hỏi phải giải quyết một vấn đề thực tế (dĩ nhiên nếu kết quả nghiên cứu góp phần giải quyết một vấn đề thực tiễn thì càng tốt nhưng đó là thứ yếu). Sau khi lấy bằng tiến sĩ, tuỳ theo nhu cầu công tác lúc đó mới cần nghiên cứu nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn. Tại Việt Nam, chí ít là trong lãnh vực kinh tế, hình như đa số hiểu sai về ý nghĩa của luận án tiến sĩ. Các đề tài của một luận án tiến sĩ kinh tế học ở Việt Nam thường là ‘”Những giải pháp để…” (chẳng hạn, những giải pháp để thu hút đầu tư nước ngoài phục vụ chiến lược công nghiệp hoá, v.v..). Những vấn đề nầy dĩ nhiên có thể được chọn là đối tượng nghiên cứu nhưng đó chỉ là trường hợp được chọn để kiểm chứng một vần đề có tính cách lý luận chứ không phải nhằm để giải quyết một vấn đề thực tế. Ở Việt Nam, được biết nhiều đề tài cấp nhà nước, cấp bộ tốn hàng tỉ đồng và huy động hàng chục nhà nghiên cứu nhưng ít có công trình trực tiếp giải quyết vấn đề thực tiễn mà tại sao lại kỳ vọng ở công trình của một nghiên cứu sinh?  Các đề tài nầy chẳng nêu ra được những câu hỏi có tính lý luận nên chẳng có giá trị về mặt học thuật, và về mặt thực tế cũng chẳng thấy cơ quan nào của nhà nước đã tham khảo các luận án ấy. Thật ra một người tốt nghiệp đại học thuộc loại giỏi chỉ cần vài tháng là có thể hòan thành một bản báo cáo về những đề tài như vậy. Trong thời gian qua ở nước ta các bản báo cáo như vậy vẫn được gọi là luận án tiến sĩ. Chất lượng tiến sĩ ở Việt Nam quá thấp là vì vậy.

Cũng do quan niệm sai lầm ở Việt Nam về việc “ép” nghiên cứu sinh phải chọn một đề tài về mới về thực tiễn[3] (dù không có giá trị về học thuật) mà trong quá khứ một số đề tài liên quan đến an ninh, quốc phòng, được phép bảo vệ không công khai. Bản Dự thảo nói trên cũng có quy định về những trường hợp không công khai việc bảo vệ luận án tiến sĩ. Theo tôi, mọi luận án tiến sĩ đều phải được công khai. Nếu vì an ninh hoặc quốc phòng thì không cho nghiên cứu sinh chọn những đề tài như vậy. Nói chính xác hơn, nghiên cứu sinh nếu không tiếp cận được các tài liệu thuộc lọai bí mật quốc gia thì họ phải tránh chọn các đề tài mà việc kiểm chứng cần các tài liệu đó. Như đã nói ở trên, mục tiêu đào tạo tiến sĩ là xây dựng những con người khoa học có trình độ nghiên cứu độc lập và đảm trách việc giáo dục đại học chứ không phải là nhằm nghiên cứu một vấn đề thực tiễn áp dụng ngay cho việc phát triển xã hội, kinh tế hay an ninh, quốc phòng. Những đề tài thực tiễn và cấp thiết như vậy thì nên giao cho người đã có khả năng nghiên cứu độc lập, kể cả người đã lấy bằng tiến sĩ.

Về giáo sư hướng dẫn và cơ sở đào tạo tiến sĩ

Với bối cảnh hỗn loạn, vàng thau lẫn lộn, về học hàm học vị trong thời gian qua, những tiêu chí cứng để định tư cách của giáo sư hướng dẫn (số công trình nghiên cứu, kinh nghiệm hướng dẫn nghiên cứu sinh, v..v..) hoặc tư cách của cơ sở đào tạo (số người có học hàm giáo sư hoặc phó giáo sư, số người có học vị tiến sĩ,…) có lẽ không hoàn toàn thích hợp. Tốt nhất là nhà nước thành lập các ban thẩm định chuyên ngành gồm những nhà khoa học có thành tích nổi bật (mà xã hội đã biết đến), những nhà nghiên cứu đã lấy bằng tiến sĩ tại các đại học có uy tín ở nước ngoài, hoặc nhũng trí thức người Việt đã có kinh nghiệm hoặc đang hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ ở nước ngoài. Các ban nầy sẽ đánh giá tư cách tham gia đào tạo tiến sĩ của những giáo sư hoặc phó giáo sư trong danh mục những người có nguyện vọng, và đánh giá tư cách tham gia đào tạo của các viện nghiên cứu hoặc các khoa ở đại học.

Những cơ sở đào tạo tiến sĩ đã có cũng phải được thẩm định trở lại. Trước mắt tạm ngừng các chương trình đào tạo tiến sĩ tại các viện, các trường nầy cho đến khi có kết quả thẩm định nói trên.

Sau chừng nửa năm hoặc một năm hoạt động, các hội đồng thẩm định công bố danh sách các trường, các viện và tên các giáo sư đã qua thẩm định và được thừa nhận có tư cách đào tạo tiến sĩ. Những nghiên cứu sinh đã được nhận vào các viện, các trường không đủ tư cách đào tạo tiến sĩ phải thi lại vào các viện, các trường có tư cách đó. Ngoài ra, cần khuyến khích những “tiến sĩ” đã lấy bằng tại các cơ sở không đủ tiêu chuẩn mạnh dạn xin bảo vệ lại tại những viện, những truờng có đủ tiêu chuẩn đào tạo.

Cơ chế và phương pháp đánh giá luận án tiến sĩ

Khi các vấn đề về chuẩn mực của luận án, về cơ chế nghiên cứu học tập của sinh viên và về tư cách giáo sư hướng dẫn được giải quyết đúng đắn thì việc đánh giá luận án không còn là vấn đề khó khăn. Hơn nữa, giáo sư hướng dẫn là người chịu trách nhiệm đầu tiên về việc đánh giá. Không một giáo sư chân chính nào thấy luận án của học trò mình chưa đạt tiêu chuẩn khách quan về học thuật và độc sáng mà dám đưa ra hội đồng bảo vệ. Có thể còn nhiều dư địa để cải thiện hơn nữa mà giáo sư hướng dẫn không thấy hết nhưng ít nhất 2 tiêu chí nói trên của luận án tiến sĩ được xem là đạt rồi mới cho bảo vệ. Trên cơ sở đó, các giáo sư khác trong hội đồng, cũng trên uy tín của mình, phải đánh giá thẳng thắn. Ở đây không cần bảo vệ kín mà vẫn giữ được sự khách quan là vì vậy. Cần nói thêm nữa là trong quá trình chuẩn bị luận án, nên để nghiên cứu sinh được báo cáo trước hội đồng chấm luận án một hoặc hai lần trước khi bảo vệ cuối cùng ít nhất là một năm để nhận các ý kiến hướng dẫn cho giai đoạn tới

Ngoài ra, để bảo đảm tối đa sự khách quan của việc đánh giá, ở Nhật đặt cơ chế xã hội hoá việc đánh giá trước khi cho nghiên cứu sinh bảo vệ. Có hai hình thức xã hội hoá. Một là để được bảo vệ cuối cùng, nghiên cứu sinh phải có ít nhất từ một đến ba (tuỳ trường đại học) công trình liên quan đến luận án đăng ở các tạp chí có thẩm định độc lập (referee). Tạp chí có thẩm định độc lập là tạp chí khi ban biên tập nhận bài xin gửi đăng sẽ gửi bài đó (sau khi che giấu tên người viết) đến ít nhất 2 nhà nghiên cứu cùng ngành để nhờ thẩm định. Tên tuổi của những người thẩm định dĩ nhiên không được công bố. Người thẩm định sẽ dựa trên tiêu chuẩn học thuật và tính độc sáng của bài viết khi đưa ra quyết định đăng hay không. [4] Hai là, cho nghiên cứu sinh báo cáo trước đại hội toàn quốc hằng năm của ngành chuyên môn. Ở Nhật nghiên cứu sinh bậc tiến sĩ có thể trở thành thành viên của các hội khoa học. Để được báo cáo, nội dung tóm tắt của luận án phải được thông qua ở ban tổ chức đại hội. Điều quan trọng là trước mặt các nhà khoa học trên toàn quốc, luận án của học trò mình bị chê là không độc sáng hoặc thiếu sót lớn về mặt khoa học thì người chịu tai tiếng đầu tiên là giáo sư hướng dẫn.

Dự thảo của Bộ GD- ĐT về qui chế đào tạo tiến sĩ cũng đưa ra quy định là nghiên cứu sinh phải có ít nhất một bài viết đăng ở một tạp chí uy tín thế giới. Tạp chí uy tín thế giới là khái niệm mang tính chủ quan nên có thể bị giải thích tùy tiện và do đó điều kiện có ít nhất một bài viết trên một tạp chí như vậy không phải là khó, hoặc ngược lại nếu đưa ra một định nghĩa khắc khe thì khó có nghiên cứu sinh nào thoả mãn điều kiện nầy. Theo tôi nên thay cụm từ  “tạp chí uy tín thế giới” bằng cụm từ tạp chí khoa học chuyên ngành có thẩm định độc lập. Trước mắt hầu hết các tạp chí nầy đều ở nước ngoài nhưng tùy theo ngành, trong nước cũng có thể từng bước xây dựng những tạp chí như vậy, với sự tham gia của các nhà nghiên cứu nước ngoài (hoặc người Việt Nam ở nước ngoài) trong ban biên tập.

Việc tuyển chọn nghiên cứu sinh có thể linh hoạt nhưng phải có cơ chế kiểm tra năng lực. Ở Nhật nhiều đại học chú trọng kiểm tra đầu vào qua kỳ thi ngoại ngữ và chuyên môn và quy định phải lấy đủ các tín chỉ cần thiết. Có đại học, nhất là những nơi có khoa tổng hợp nhiều ngành, thì chú trọng thi ngoại ngữ và đánh giá luận án thạc sĩ thay cho kiểm tra năng lực chuyên môn. Nhiều đại học ở Mỹ thì dễ dãi đầu vào nhưng có chế độ kiểm tra gay gắt về chuyên môn và đề cương luận án trươc khi cho nghiên cứu sinh tiếp tục nghiên cứu để hòan thành và bảo vệ luận án.

Ở thời điểm nầy (đầu năm 2008), nhận thức của nhà nước về vấn đề đào tạo bậc tiến sĩ đã có vài mặt tiến bộ. Tuy nhiên một số vấn đề cơ bản chưa được hiểu một cách đúng đắn. Trên đây là 4 vấn đề tôi thấy cần bàn thêm.

Ghi thêm: Sau đây là danh sách các bài viết tôi đã phát biểu liên quan đến vấn đề đào tạo tiến sĩ:

(1) “Về đào tạo và cấp bằng tiến sĩ kinh tế học,” Nhân Dân (mục Ý kiến nhà khoa học), 17/7/1997.

(2) “Vài ý kiến về những điều đã được bàn,” Tia Sáng (mục Khoa học công nghệ), 9/2001.

(3) “Bàn lại vấn đề học vị tiến sĩ,” Tia Sáng, 9/2003.

(4) “Đào tạo tiến sĩ: Cải tổ từ cơ sở và ông thầy,” Vietnamnet 1/2006.

(5) “Kế hoạch đào tạo tiến sĩ: cần có một cuộc cách mạng chất lượng,” in trong GS. TS Hoàng Tuỵ Sĩ phu đời nay, do Nguyên Ngọc, Phan Đình Diệu, Hà Huy Khoái, Ngô Việt Trung và Nguyễn Xuân Xanh chủ biên, Nhà xuất bản Trí thức, 2007, tr. 319-330.

©  Thời Đại Mới

Hot topics!

• November 25, 2008 -- Những tính xấu ‘ngộ nghĩnh’ trên blog Việt
• April 22, 2009 -- Hack CF Cross Fire Nhìn xuyên tường mới nhất
• October 16, 2008 -- MƯỜI TẬT XẤU CỦA NGƯỜI VIỆT – CHÂN DUNG CHÍNH MÌNH
• October 19, 2008 -- Tính xấu của con gái
• November 27, 2008 -- Những hệ lụy khi đạo đức kinh doanh bị vấy bẩn
• October 11, 2008 -- FPT vui quá đà hay lệch lạc về văn hóa?
• July 4, 2009 -- Michael Jackson chưa chết . đó chỉ là 1 màn kịch
• November 27, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh [p2]
• November 8, 2008 -- Kinh dị quy trình làm gà của Trung Quốc
• September 13, 2009 -- Elly lộ ảnh nóng không photoshop
• May 20, 2009 -- Khi Sinh Viên Xem Phim “XXX” Ngay Trong… Ký Túc Xá
• December 10, 2008 -- Đời khốn nạn – Tân Hoàng Phát – Ung nhọt của xã hội!
• December 26, 2008 -- Những thống kê giật mình
• November 11, 2008 -- Cần 30% thạc sĩ, tiến sĩ để làm gì?
• June 22, 2009 -- Megan Fox vẫn nóng bỏng nhất thế giới
• December 12, 2008 -- Giới thiệu website ilovehalien.com
• October 23, 2008 -- Trạm chờ xe buýt cho… xe ôm!
• December 9, 2008 -- nghề ăn mày
• August 22, 2010 -- Dù khác xa về học vấn, chúng tôi vẫn có tình yêu đẹp “như mơ”
• October 14, 2008 -- Lái xe buýt không có quyền coi thường khách hàng

Thiên Thơ là một cơ sở giáo dục tư thục. Dường như sự chú đang được hướng tới khu vực này. Nhưng, không chỉ có tư thục, hàng loạt vụ hành hạ học sinh đã được ghi nhận cả trong những nhà trẻ, mẫu giáo công, điển hình. Mới đây nhất là chuyện một cô giáo dạy giỏi cấp thành phố của “trường chuẩn quốc gia” Quang Trung, TP Vinh, dùng thước nhôm đánh, làm một học sinh bị rách mi mắt. Ở một trường tiểu học công lập khác ở Thái Bình, một cô giáo đã yêu cầu cả lớp tát một em học sinh chỉ vì em này lỡ quên sổ thi đua của lớp. Em học sinh gái này sau đó đã phải nhập viện vì chấn thương cả tinh thần lẫn thể chất.

Nhưng, nếu như trong đêm đầu tiên bé Bảo Trân nằm cấp cứu tại bệnh viện đã có rất nhiều phụ huynh cùng trường thức cùng cha mẹ cháu, vừa trông đợi cháu hồi phục vừa để sẻ chia. Thì, nhiều ngày sau đó các quan chức của Bộ Giáo Dục vẫn “chưa biết” chuyện này vì, “chưa nghe báo cáo”. Riêng Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân thì, kể từ sau chuyến đi xuống Ninh Bình dạo ông vừa nhậm chức Bộ trưởng, xem xét vụ “thầy giáo gạ tình cho điểm”, chưa thấy ông lên tiếng gì về vấn đề này. Cho dù, có những học sinh đã phải “uống thuốc rầy”, có học sinh đã phải nhập viện vì “rối loạn tâm thần” sau khi bị thầy cô áp dụng những phương pháp “vô sư phạm”.

“Nói không với vi phạm đạo đức người thầy” là một trong bốn “phong trào” do Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân khởi xướng. Đành rằng, đạo đức khó lòng được hình thành thông qua những phong trào ầm ĩ nhưng, sự lên tiếng của Bộ trưởng vẫn rất cần thiết. Thầy cô giáo cũng như phụ huynh cần biết, theo quan điểm của ông Bộ trưởng, hành vi “dán băng keo” bịt miệng thay vì dỗ cho các em khỏi khóc có vi phạm các chuẩn mực đạo đức mà ông nói đến hay không.

Cũng có những vụ học sinh bị thầy giáo đánh vì quan điểm “thương cho roi cho vọt” như biện hộ của một ông thầy ở Sa Đéc. Nhưng, có rất nhiều vụ việc cho thấy, một lỗ hổng to lớn đã từ lâu xuất hiện, trong việc trang bị phương pháp sư phạm cho các nhà giáo và đặc biệt không thể không nhìn nhận sự xuống cấp về mặt đạo đức của ngay chính người thầy. Trong cả hai trường hợp, sự lên tiếng của ông Bộ trưởng là cần thiết. Cho dù không “gây thương tích” cho học sinh đến mức có thể phải xem xét “trách nhiệm hình sự” thì “roi vọt” cũng không thể nào được chấp nhận như là một phương pháp giáo dục trong nhà trường.

Không thể đổ “sự xuống cấp về đạo đức” của người thầy hiện nay cho trách nhiệm của ông Nguyễn Thiện Nhân. Vì, những gì lộ ra dưới nhiệm kỳ của ông chỉ là kết quả của một quá trình lâu dài trước đó. Nhưng, tình trạng đó đòi hỏi ông phải ra tay “chặn đứng” lại ngay trong nhiệm kỳ này. Có thể nói, trong lịch sử với vô số thăng trầm của nước ta, chưa bao giờ hình ảnh người thầy ở trong mắt người dân lại tới mức như thế. Khôi phục nó không thể bằng các phong trào, nói chi tới chuyện chỉ khởi xướng phong trào rồi để đó.

Sự báo động về tình trạng đạo đức trong nhà trường không phải là một hiện tượng mới mẻ, nhưng chúng tôi không nghĩ, mình có thể đưa ra câu trả lời trong bài báo này. Bài viết, chỉ mong đón nhận được từ bạn đọc những câu chuyện có thể giúp lý giải cùng với những “góc nhìn” mới. Mà trước hết, có lẽ là chúng ta phải thấy, một cách thẳng thắn, những nguyên nhân gây ra tình trạng “xuống cấp” này.

Vì sao ta có rất nhiều “ngày” để kêu gọi mọi người “tôn sư, trọng đạo” mà mối quan hệ thầy trò lại như hiện nay? Vì sao “roi vọt” vẫn được áp dụng mà hiện tượng “bạo hành” trong học sinh phổ thông vẫn xảy ra đáng lo ngại nhiều như vậy? Liệu, trong thời đại thông tin hiện nay, khi thầy giáo cũng như học sinh có thể tiếp cận với sự thật đa chiều hơn, mà giáo trình và phương thức giảng dạy vẫn là áp đặt thì người thầy có thể hoàn toàn vững tin vào những điều mình “lên lớp” và trò sẽ có thái độ ra sao trước những sự khác biệt giữa những điều các em tiếp cận được với những gì có trong bài giảng của thầy.

Niềm tin cũng là nền tảng của các vấn đề đạo đức. Không ai có thể hình dung được có một cô giáo có thể tỉnh bơ “dụ” đồng nghiệp và cũng là người tình vào khách sạn rồi siết cổ cho tới chết chỉ để cướp cái xe Nouvo, như trường hợp xảy ra ở Thái Nguyên hôm 27-11 vừa qua. Không ai có thể hình dung, một thầy giáo lại có thể gạ từng nữ sinh viên “đổi tình lấy điểm” như vụ việc từng xảy ra ở Ninh Bình năm ngoái. Phải chăng niềm tin của các thầy, cô giáo ấy vào những giá trị căn bản nhất đã bị xói mòn ngay từ khi họ còn ngồi trên ghế nhà trường và tiếp thu một nên giáo dục như bây giờ chính họ đang mỗi ngày truyền lại?

Trong khi chờ ông Bộ trưởng lên tiếng và trong khi chờ những cải cách nhằm thiết lập trở lại những giá trị căn bản của đạo thầy trò, chúng ta cũng cần nêu ý kiến và góp phần tìm ra giải pháp. Không thể để cho những thế hệ học sinh ngày nay và tiếp theo tiếp tục là nạn nhân của cái “vòng tròn” nguy hiểm đó.

Huy Đức

Bài viết liên quan

• October 16, 2008 -- Nỗi bức xúc từ một trường đại học hàng đầu
• December 18, 2008 -- Sao phải lúng túng đối phó với blog ?
• December 6, 2008 -- Chuyên Cơ
• December 6, 2008 -- “Chơi Số” Học Sinh Bỏ Học
• November 3, 2008 -- Bệnh thành tích trong một buổi giảng mẫu
• October 17, 2008 -- Thư của một bà mẹ có con học lớp 1: Cả nhà ta khổ thật!
• October 15, 2008 -- Khu đô thị Thủ Thiêm lộ hàng loạt sai phạm
• October 13, 2008 -- Giá xăng: Tăng dễ, giảm khó! Ai đồng hành cùng khó khăn với người dân?
• October 11, 2008 -- FPT vui quá đà hay lệch lạc về văn hóa?

Khi chưa thể khẳng định các con số mà Bộ Giáo dục đưa ra là đúng hay sai, đã có nhiều bài báo cho rằng, trong tình hình ấy, cách tốt nhất mà Bộ nên làm là đi tìm nguyên nhân khắc phục, thay vì sử dụng các con số để “pha loãng” một thực tế rất cần được đánh động. Cựu Bộ trưởng Bộ Giáo dục, GS Phạm Minh Hạc nói: “Nếu có ai đó trong ngành Giáo dục cho rằng học sinh bỏ học không phải là chuyện mới, có thể coi (người đó) là vô trách nhiệm”. Một số tờ báo đã nghi ngờ tính chính xác của các con số do Bộ Giáo dục đưa ra. Báo Tiền Phong âm thầm cử phóng viên về các địa phương và kết quả điều tra của tờ báo này cho thấy, số học sinh bỏ học theo báo cáo của các sở, chênh lệch rất nhiều với báo cáo mà Bộ dùng để phê phán báo chí.
Tất cả các địa phương mà phóng viên báo Tiền Phong tới điều tra, dù miền Trung, miền Bắc hay Đồng Bằng Sông Cửu Long, số học sinh bỏ học trên thực tế đều lớn hơn rất nhiều so với con số đưa ra trong báo cáo ngày 14-3 của Bộ. Tại Khánh Hòa, công văn của Bộ Giáo dục nói chỉ có 1.034 em bỏ học, khác xa con số do sở Giáo dục Tỉnh ghi nhận: 14.000 em bỏ học cho tới hết kỳ I. Phó Chủ tịch UBND Tỉnh Khánh Hòa, ông Lê Xuân Thân, nói: “Bộ Giáo dục chưa thẳng thắn”.

Trước sự thật ấy, trong buổi họp báo ngày 9-4-2008, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Lê Quán Tần, thừa nhận: “con số của chúng ta có vấn đề”; và, ông chủ động giải thích: Sở dĩ có độ vênh giữa các số liệu là do các sở căn cứ vào các mốc thời gian khác nhau để báo cáo. Theo ông Tần, “Các sở phải chịu trách nhiệm” về những con số đó. Tuy số liệu học sinh bỏ học ghi nhận trong báo cáo của Bộ thấp hơn nhiều so với sự thật, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, khi trả lời phỏng vấn báo Tiền Phong, cho rằng: “Không thể là (vì) bệnh thành tích”.

Cũng cần nhắc lại, báo cáo ngày 14-3 của Bộ Giáo dục đưa ra sau khi xảy ra vụ bỏ học lên tới hàng trăm em ở huyện Thạch Thành, Thanh Hóa và lý do được xác định là do địa phương này áp dụng khá máy móc “hai không”. Ông Nguyễn Vinh Hiển đã từng thừa nhận: “Có một lý do đáng kể xuất phát từ việc thực hiện cuộc vận động nói không với thành tích”. Nhưng, cũng chính ông Hiển, khi ký công văn ngày 14-3 lại nhấn mạnh yếu tố “trước và sau cuộc vận động hai không” bằng các số liệu mà chúng tôi vừa phân tích. Chưa kể, chính công văn này của Bộ cũng “sử dụng các dữ liệu” theo cách mà ông Lê Quán Tần phê bình các sở: số học sinh bỏ học không đầy đủ trong một học kỳ của năm học 2007-2008 đã được dùng để so sánh với con số cả năm của những năm trước đó.

Tình trạng học sinh bỏ học, như đã nói, do: điều kiện giáo viên, trường lớp; do nghèo khó; do chương trình học quá nhiều tham vọng, tạo ra nhiều áp lực … Và, như phân tích của GS Phạm Minh Hạc: Cuộc vận động “hai không” về bản chất rất tốt, nhưng cách làm chưa ổn. “Phanh” bệnh thành tích một cách quá gấp, khiến cho nhiều học sinh và cả phụ huynh phấp phỏng lo cho tương lai, học tốn kém mà không đỗ. Cho nên, chưa lúc nào như hiện nay, cả phụ huynh cũng đồng thuận cho con mình nghỉ học.

Như vậy, trừ “hai không”, học sinh bỏ học do nhiều nguyên nhân và có những nguyên nhân bắt đầu từ các nhiệm kỳ bộ trưởng khác. Việc khắc phục phải từng bước, bắt đầu bằng các chính sách thận trọng, chứ không thể giải quyết trong một sớm, một chiều. Muốn có các chính sách đúng thì phải biết được các nguyên nhân trên cơ sở có được đầy đủ, chính xác các dữ liệu. Có thể không phải vì “bệnh thành tích” như Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nói. Cũng có thể “lỗi do các sở” như ý kiến của Vụ trưởng Lê Quán Tần. Điều đáng lo là, ngay cả một vấn đề hệ trọng như học sinh bỏ học, mà hệ thống giáo dục cũng không đưa ra được các dữ liệu đúng. Sự sai lệch giữa con số thực tế và con số do Bộ báo cáo, không chỉ ảnh hưởng tới uy tín, điều đáng lo ngại hơn là, trên một cơ sở dữ liệu thiếu chính xác như vậy, làm sao Bộ có thể đưa ra được các chính sách đúng, hữu hiệu và kịp thời.

Huy Đức

Nguon: http://blog.360.yahoo.com/blog-_Q78P6g5br89WVUa77qC3PG4?p=3583

Bài viết liên quan

• December 7, 2008 -- Thầy Giáo
• November 3, 2008 -- Bệnh thành tích trong một buổi giảng mẫu
• October 17, 2008 -- Thư của một bà mẹ có con học lớp 1: Cả nhà ta khổ thật!
• October 16, 2008 -- Nỗi bức xúc từ một trường đại học hàng đầu
• October 11, 2008 -- FPT vui quá đà hay lệch lạc về văn hóa?

Một trong những tình huống để lại nhiều giai thoại hài hước nhất trong ngành giáo dục có lẽ là những tình huống dự giờ. Nhưng thực tế, ít có thầy cô hay hiệu trưởng nào chịu khó lắng nghe ý kiến từ phía những học sinh trong chuyện này.

“Diễn” dự giờ

Trên mạng, tại một diễn đàn của học sinh trung học, học sinh có nickname Congchuayeudieu viết: “Đối với mình, được (chứ không phải bị) dự giờ là vinh hạnh lắm. Khi đó, cô giáo mình dạy trước bài mới, chọn những bạn thật xuất sắc để trả lời câu hỏi của cô, cô còn nói: lúc ấy các em cứ giơ tay cả lên, cô chỉ gọi những bạn đã định thôi. Phải để những thầy cô khác thấy lớp chúng ta năng động chứ”. Rồi em này bình luận: “Nói thế mà cô không hề biến sắc. Dự giờ mà cô cứ như tập kịch ấy, làm tụi mình mất cả hứng(!)”.

Một học sinh nickname Bengoc kể lại cách chuẩn bị dự giờ của lớp mình với một thái độ khác: “Có lần chuẩn bị dự giờ văn, cô ra sẵn cho lớp đến 20-30 câu hỏi, thêm bài soạn về nhà làm đến mỏi tay. Được mỗi cái là ai thích giơ tay thì giơ, không thì thôi”. Học sinh này cũng bày tỏ sự ủng hộ cách làm “cực hay” của cô giáo Anh văn khi cô này nói: “Ngày mai có đoàn (thanh tra) của Sở về, người ta vào dự lớp mình thì dự mà không thì thôi. Nếu có dự thì các em vẫn cứ học như thường không có việc gì phải cuống quít cả lên”.

Chị Thanh có con trai học lớp bốn ở trường tiểu học T.H.Đ (Q.1, TPHCM) kể rằng liên tục mấy tuần liền, hôm nào có tiết học kỹ thuật là cu con bắt mẹ lúc thì nấu cho một món ăn, lúc thì phải thêu hoa trên vải… “Bạn nào không mang vô cô đuổi ra khỏi lớp”, cháu bé kể. Hỏi ra mới biết là lớp được thông báo có tiết dự giờ, nhưng cứ lần lữa hết tuần này qua tuần khác mà không thấy ông bà nào xuống dự nên cô giáo phải dặn học sinh cứ chuẩn bị phòng hờ.

“Không biết tiết học hấp dẫn thế nào, nhưng cha mẹ bị hành thế này cũng thấy ngán tận cổ, huống chi đến học trò”, chị Thanh than thở.

Dự giờ một tiết học môn Văn ở trường tiểu học, nhìn bề ngoài có thể nói giờ học diễn ra thật hào hứng và sôi nổi khi phần lớn học sinh đều phát biểu trôi chảy, mạch lạc. Nhưng thực chất, để có một tiết học thành công như vậy, cả lớp thường phải chuẩn bị công phu nhiều ngày trước. Học sinh phải cùng nhau học đi học lại nhiều lần. Còn cô giáo thì phải cân nhắc chọn đi chọn lại những em có giọng đọc to, rõ, tập cho các em học thuộc lòng các câu hỏi chuẩn bị sẵn.

Ban giám hiệu hay “ai đó” đi dự giờ một lớp học (để đánh giá) mà không báo trước sẽ là chuyện lạ. Nhưng báo trước việc dự giờ cũng có thể gây ra một áp lực tâm lý đối với học sinh. “Cho dù trong tiết dạy đó thầy cô có chuẩn bị chu đáo hơn một tí, có quan tâm tới học sinh nhiều hơn một tí, nhưng nó vẫn là một cực hình đối với học sinh, dù là học sinh giỏi hay trung bình”, cô giáo Minh của một trường THCS tại quận 5 tâm sự.

Vậy một tiết học có thể được coi là thành công khi trước khi vào học cả thầy và trò đã bị đè nặng một tâm lý đối phó căng thẳng? “Có một thực tế là dự giờ đã trở thành một thứ áp lực đè lên vai giáo viên và họ đã san sẻ một phần áp lực đó cho những học sinh thơ ngây của mình”, Minh Thu – sinh viên năm cuối khoa tiểu học trường ĐH Sư phạm TPHCM nhận xét.

Trong góc nhìn đó, có thể thấy sự băn khoăn của thầy Nguyễn Thanh Dũng ở trường THCS Phước Lý, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An, cũng là mối quan tâm chung của tất cả các thầy cô giáo: “Dạy học từ lâu được xem là nghề luôn cần có sự sáng tạo của người thầy. Liệu người thầy có thể phát huy sự sáng tạo hay không nếu luôn nơm nớp lo sợ bởi sự kiểm tra gắt gao của người khác?”.

Đáng tiếc là hàng chục năm theo chủ nghĩa thành tích, ngành giáo dục vẫn coi dự giờ là một cách thức đánh giá.

Theo Diệu Thuỳ
Sài Gòn Tiếp Thị

Bài viết liên quan

• November 11, 2008 -- Cần 30% thạc sĩ, tiến sĩ để làm gì?

Thường thì môi trường tốt nhất cho tiến sĩ là ở những trung tâm nghiên cứu. Mà ngay cả khi mang bằng tiến sĩ cũng có phải là mọi tiến sĩ đều tốt hơn một giáo viên có kinh nghiệm và tâm huyết trong các trường chuyên hiện nay không? Tôi nghĩ tỷ lệ này là một dạng của bệnh thành tích, không phải chuyện nâng chất lượng gì cả.

Trạch Văn Doanh (doanhtivi@gmail.com)

Bài viết liên quan

• November 17, 2008 -- Dự giờ: Thầy, trò cùng… khổ

Tôi có con đang học lớp 3 ở một trường tiểu học thuộc quận Đống Đa, Hà Nội. Hôm nay, con tôi nói lớp có các thầy cô khác dự giờ học. Để có buổi dự giờ hôm nay, cô giáo và các con đã luyện tập khá kỹ từ nhiều tuần trước, đến nỗi không có thời gian để cô giáo chấm bài hằng ngày của học sinh như mọi khi.

Và chỉ một nửa lớp tham gia buổi dự giờ, với các em có học lực tốt. Các học sinh này được dặn dò kỹ phải học thuộc và trả lời câu hỏi như thế nào. Nửa lớp còn lại thì được xuống thư viện ngồi chờ.

Thiết nghĩ, cho dù buổi dự giờ có mang tính chất là một buổi thi giáo viên dạy giỏi, hay một giờ dạy mẫu, hay có tính chất gì đi nữa (trừ khi đó là buổi luyện thi học sinh giỏi – điều này khó xảy ra) thì đối tượng phải là học sinh, với học lực đa dạng mới có thể đánh giá được chất lượng của giáo viên hoặc của buổi học.

Một lớp học toàn học sinh khá giỏi mà kết quả dạy tốt thì có gì đáng nói? Không biết đến bao giờ căn bệnh thành tích này mới chấm dứt đây?
Ý kiến của bạn?

Người gửi: Vũ Kim Chi,

Tôi thấy thật đáng tiêc khi đọc bài viết về “Bệnh thành tích trong một buổi giảng mẫu” mà phụ huynh nào đó đã viết và gửi trên VnExpress. Con tôi cũng học ở lớp 3 đó và tôi được biết rất rõ rằng việc chỉ có một nửa số học sinh tham gia buổi học có dự giờ của Sở vì lớp quá chật, trong khi có rất nhiều thầy cô giáo về dự giờ. Còn việc các cháu được chuẩn bị kỹ lưỡng cho buổi dự giờ cũng là chuyện bình thường. Điều mà chúng ta cần phải ghi nhận ở đây là cô giáo của lớp 3 đó là một cô giáo dạy rất tốt, có tâm huyết với nghề nên kết quả kỳ thi đầu năm của các học sinh do lớp cô giáo này chủ nhiệm đạt kết quả tốt nhất khối và có nhiều bài văn của các em viết rất hay. Trong buổi họp phụ huynh đầu năm, cô giáo đã chia sẻ với chúng tôi các bài văn viết tốt và cả các bài văn viết còn có câu cụt, cần phải rèn kỹ hơn cho các con để các phụ huynh nắm rõ về tình hình học tập của lớp.

Chúng ta không nên hơi một chút thì đưa lên báo chí để bình luận, chê trách trong khi lại không ghi nhận những nỗ lực của các thầy cô giáo và kết quả thực tế của lớp, của trường.

Người gửi: Loan,

Cách đây vài năm, con tôi học lớp 9 một trường THCS ở Hà Nội. Có một hôm cháu khoe: chưa bao giờ bọn con được học một tiết Hoá thú vị như hôm nay, cô giảng rất dễ hiểu và có cả thí nghiệm minh hoạ nữa bởi vì có ban giám hiệu dự giờ!!!

Thời gian đó tôi không cho con đi học thêm ở lớp, chính cô giáo dạy Văn của cháu đã gọi điện đến nhà tôi và nói thẳng là: cháu nhà chị học yếu, ở trường chúng tôi những cháu nào học kém chúng tôi khuyên gia đình cho cháu chuyển trường để khỏi ảnh hưởng đến thành tích của nhà trường.

Sau đó tôi đã phải cho con đến học tại nhà cô, 50 nghìn đồng một buổi học, và chỉ có chép bài văn mẫu để về học thuộc. Cô giải thích với con tôi là khi thi chuyển cấp sẽ ngồi theo số báo danh nên xác xuất bài làm giống nhau là rất thấp, nên không phải lo (?). Điểm Văn tại lớp của cháu sau đó tiến bộ vượt bậc nhưng đến khi đi thi thì cháu chỉ được điểm 5.

Chuyện xảy ra đã mấy năm nhưng đến giờ nghĩ lại tôi vẫn rất buồn và thất vọng vì những giáo viên như vậy.

Nguon: http://www.vnexpress.net/GL/Ban-doc-viet/Xa-hoi/2008/10/3BA07E0D/

Bài viết liên quan

• December 7, 2008 -- Thầy Giáo
• December 6, 2008 -- “Chơi Số” Học Sinh Bỏ Học
• October 17, 2008 -- Thư của một bà mẹ có con học lớp 1: Cả nhà ta khổ thật!
• October 16, 2008 -- Nỗi bức xúc từ một trường đại học hàng đầu
• October 11, 2008 -- FPT vui quá đà hay lệch lạc về văn hóa?

Mẹ giúp con học - Ảnh: Gia Tiến

Tối về nhà lật bài tập viết của cháu, tôi hết cả hồn, chữ mẫu của cô một đằng, cháu viết một nẻo (vì sự cải cách chữ quá rối rắm, chữ không nằm trọn một ô li mà lửng lơ một ô li rưỡi…), mắt bà không thấy rõ, tay cháu chưa vững thế là sai bét.

Ăn cơm tối tốc hành xong, vợ chồng con cái kéo nhau lên phòng cùng học. Mỗi người một nhiệm vụ, bố phụ trách đánh răng, khò nước muối, cạo lưỡi, tắm rửa cho con, pha sữa; mẹ ngồi viết sơ nét để con đồ cho nhanh (vì cháu tự viết thì mất đứt hai giờ cho một trang tập), rồi xem bài học hôm sau để giảng trước cho cháu hiểu.

Cả nhà cứ như dây chuyền sản xuất, cháu tinh tươm xong các khoản thì mẹ cũng vừa xong. Con ngồi viết, mẹ ngồi bên vừa hầu quạt vừa động viên tinh thần kiêm luôn thợ matxa. Cứ viết được một hàng thì con than mỏi tay, buồn ngủ, phải để con lon ton đi rửa mặt, uống nước… Con khỏe thì ổn, nhưng nhằm hôm con bệnh xót không thể tả. Con vừa viết vừa ho sù sụ, có khi còn nôn cả lên bàn, may mà mẹ lấy tập ra kịp. Khổ, sự tình này cũng do tôi gây ra, mẹ tôi đã khuyên nên cho cháu học trước nhưng tôi vẫn khăng khăng nghe theo… Bộ Giáo dục – đào tạo cho cháu vừa học vừa chơi với các cô mẫu giáo, kết quả là con tôi bị cô giáo liệt vào dạng “đặc biệt” (họ hàng gần với “cá biệt”!) trong lớp, vì ù ù cạc cạc với tốc độ giảng của cô, trong khi các bạn khác “chạy tốt” vì đã học trước lớp 1!

Cả nhà kết thúc chương trình “bổ túc lớp 1” tầm tầm 22g. Hôm nào bố mẹ kẹt xe về muộn, ăn cơm trễ thì phải 23g mới được ngủ. Con vừa viết vừa khóc ri rỉ vì buồn ngủ díp mắt là bị mẹ mắng. Mà đâu chỉ tập viết, con còn làm toán, thủ công… 5g15 sáng hôm sau, một chu kỳ mới lại bắt đầu, kéo mãi đến giữa khuya mới chấm dứt. Chỉ mới bước lên nấc đầu tiên trong 12 nấc thang học vấn phổ thông mà sao đã khổ thế này, những đứa trẻ và cả chúng ta!

TUYẾT NGA (Phú Nhuận)

Nguồn: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=282755&ChannelID=194

Bài viết liên quan

• October 11, 2008 -- FPT vui quá đà hay lệch lạc về văn hóa?
• May 20, 2009 -- Khi Sinh Viên Xem Phim “XXX” Ngay Trong… Ký Túc Xá
• December 7, 2008 -- Thầy Giáo
• December 6, 2008 -- Chuyên Cơ
• December 6, 2008 -- “Chơi Số” Học Sinh Bỏ Học
• November 3, 2008 -- Bệnh thành tích trong một buổi giảng mẫu
• October 16, 2008 -- Nỗi bức xúc từ một trường đại học hàng đầu
• October 15, 2008 -- Khu đô thị Thủ Thiêm lộ hàng loạt sai phạm
• October 14, 2008 -- Hà Nội: Xe buýt “ép” đường suýt chết hai mẹ con
• October 13, 2008 -- Con đường huyết mạch của TP HCM sẽ ngập đến năm sau

Một góc Bách Khoa - Thư viện Tạ Quang Bửu

Các em trong phòng đều là các em năm cuối, bên cạnh những nhu cầu chính đáng về nắm bắt tin tức, thời sự, việc tìm tài liệu và các thông tin về việc làm là vô cùng quan trọng và cần thiết, thế mà các em lại không được mắc Internet về phòng. Nhìn căn phòng 12 chiếc máy tính mà chỉ để nghe nhạc và làm bài tập đơn giản, tôi thấy thật lãng phí. Có em đang kiếm công việc làm thêm, vì chờ đợi email từ công ty mà ngày nào em cũng phải ra quán Net 2 lần để kiểm tra.

Điều làm các em cảm thấy phiền hà hơn nữa là các quán Net ở đây đa phần là phục vụ dân chơi game, môi trường rất không phù hợp với các em, đặc biệt các em lại là con gái, thêm vào đó, phí dịch vụ ở đây khá cao, 3.000đ/giờ. Trung bình mỗi tháng nếu ra quán Net các em tốn không dưới 50.000. Các em cũng cho biết, có nhiều bạn tuy không có điều kiện vì ở trọ rất đắt nhưng vẫn phải rời ký túc xá vì việc học tập của các em chủ yếu là bằng Internet, như các em ở khoa công nghệ thông tin hay điện tử viễn thông.

Tôi thắc mắc tại sao các em không đề nghị Ban quản lý để được mắc Internet, các em trả lời, đã nhiều lần kiến nghị và có cả viết đơn đề nghị lên ban quản lý (BQL) ký túc xá nhưng câu trả lời là không vẫn hoàn không. Lý do thứ nhất mà Ban quản lý ký túc xá đưa ra là do tiết kiệm điện. Tất nhiên, tiết kiệm điện là chủ trương rất đúng. Nói vậy, nhưng theo thông tin các em đưa thì 2 năm trước ký túc xá đã từng cho người ngoài thuê phòng tự học của các em để kinh doanh quán net.

Các em không sử dụng điện của ký túc xá thì các em vẫn phải ra ngoài quán Net để sử dụng. Có chăng BQL nên tạo điều kiện và nhắc nhở các em hãy biết sử dụng điện một cách hợp lý để tránh lãng phí mà thôi. Lý do thứ hai của BQL là sợ các em chơi game và truy cập vào các trang web xấu! Lý do này, chắc không cần nói thì ai cũng thấy vô lý bởi các em đều là những sinh viên ưu tú, phải có trình độ nhất định mới đỗ vào được trường đại học hàng đầu của đất nước. Tôi tin, các em biết phân biệt thế nào là đúng, thế nào là sai và mình nên làm gì. Nhiều khi BQL lại thoái thác bằng một câu nói không được trách nhiệm lắm: “Muốn mắc Net thì ra ngoài mà ở”. Quả thật là khó chấp nhận bởi điều các em mong đợi là BQL tạo những điều kiện tốt nhất cho các em sinh viên của mình để các em tập trung vào học hành và nghiên cứu.

Thật là nực cười khi bàn đến những khó khăn của vấn đề nối mạng Internet giữa lòng Thủ Đô, đặc biệt là tại ngôi trường hàng đầu về khoa học và kĩ thuật. Thế nhưng những khó khăn ấy vẫn đang còn tồn tại và gây khó dễ đến rất nhiều các em sinh viên…

Neko
caylieuru80@yahoo.com

Nguồn: http://www.xahoithongtin.com.vn/home/119/20081007082911396/noi-buc-xuc-tu-mot-truong-dai-hoc-hang-dau.html

Bài viết liên quan

• December 7, 2008 -- Thầy Giáo
• December 18, 2008 -- Sao phải lúng túng đối phó với blog ?
• December 6, 2008 -- Chuyên Cơ
• December 6, 2008 -- “Chơi Số” Học Sinh Bỏ Học
• November 3, 2008 -- Bệnh thành tích trong một buổi giảng mẫu
• October 17, 2008 -- Thư của một bà mẹ có con học lớp 1: Cả nhà ta khổ thật!
• October 15, 2008 -- Khu đô thị Thủ Thiêm lộ hàng loạt sai phạm
• October 13, 2008 -- Giá xăng: Tăng dễ, giảm khó! Ai đồng hành cùng khó khăn với người dân?
• October 11, 2008 -- FPT vui quá đà hay lệch lạc về văn hóa?

Tiến sĩ Thế Hùng, Giảng viên ĐH Quốc gia Hà Nội, bức xúc: “Có phải do vui quá đà hay FPT tự cho mình là một “vương quốc” riêng về văn hóa, về thẩm mỹ?”.

Hai học viên FPT Arena biểu diễn múa "nude" trước hàng trăm khán giả và "dàn hợp xướng" đông đảo nữ.

Trong suy nghĩ của tôi, FPT là một thương hiệu lớn, một đơn vị kinh tế mạnh, một hiện tượng kinh tế thời mở cửa, nhất là khi ĐH FPT thành lập. Tôi biết, đó là một tập thể trẻ, tài giỏi, năng động và vui tươi, vì thế, FPT như thỏi nam châm hút được nhiều chất xám trong lĩnh vực công nghệ thông tin về mình. Tôi trân trọng và cảm phục họ.

Tôi được biết Ban lãnh đạo FPT rất chú trọng đến đời sống văn hóa tinh thần cho anh em trong tập đoàn. Nhiều chương trình vui chơi giải trí đặc biệt khuyến khích sự sáng tạo đột phá, thể hiện cái mới “không giống ai”, tạo nên phong cách FPT. Chính tôi từng được FPT mời nói chuyện về Cái đẹp khỏa thân trong Nghệ thuật tranh tượng cho lớp tập huấn cán bộ trẻ khu giải trí ở Hòa Bình. Những buổi ngoại khóa ấy là một dịp mở cánh cửa thấu thị về cái nhìn nhân văn, thẩm mỹ cho cán bộ của tập đoàn, giúp tiếp cận được với thế giới văn minh, thêm kiến thức về nghệ thuật của nhân loại. Ít đơn vị kinh tế nào dám làm như thế.

Nhưng thật bất ngờ khi tiết mục “đặc biệt” kinh dị đến kinh hoàng diễn ra tối 13/9 trước cả nghìn khán giả, nay đã phát tán trên mạng, làm xấu đi một hình ảnh FPT. Thật xót xa, đáng tiếc. Dù FPT có ngụy biện đó là mô phỏng trang phục theo phim hài của Anh hay tìm kiếm một cách thể hiện sáng tạo thật khác biệt đi chăng nữa thì hiện tượng ấy cũng đã gây nên sự phản cảm, phản thẩm mỹ, phi văn hóa.

Nhìn hai thanh niên lõa thể, trần như nhộng, cắm lông vào những chỗ nhạy cảm, nhảy múa một cách vô thức trên sân khấu thật là lố lăng, đồi trụy, man rợ.

Trong con người có hai phần: phần người và phần con. Nhiệm vụ của văn hóa, nghệ thuật là làm cho phần người tăng lên, phần con giảm đi. Đáng tiếc, đây thì ngược lại.

Theo Charle Darwin, phải mất 8 đến 10 triệu năm để tiến hóa từ vượn thành người và bộ óc người có tới 14 đến 15 tỉ tế bào thần kinh.Vì thế, loài người có tư duy, có ý thức thẩm mỹ. Trái với dã man, mông muội là văn minh. Tôi không hiểu tại sao họ đang sống giữa thế kỷ XXI “siêu văn minh” mà muốn trở lại thời kỳ mông muội. Tại sao tập thể FPT không ngăn chặn ngay từ lúc luyện tập hay tổng duyệt khi thấy hiện tượng dị lạ này? Không biết hai “diễn viên” nghĩ thế nào khi trình diễn một màn rẻ tiền, lố bịch như thế.

Vấn đề không đơn giản như một lãnh đạo FPT khi họ cho rằng chỉ trình diễn nội bộ với số lượng ít người xem. Thực tế là quy mô lễ kỷ niệm lớn như một liveshow nhưng nội dung lại méo mó với 4.000 khán giả và giờ đây hình ảnh đó bị cộng đồng mạng khuyếch đại lan tràn trên Internet. Điều đáng nói là diễn nội bộ nên chương trình không có giấy phép của Cục nghệ thuật biểu diễn. Một sự lệch lạc về văn hóa, trái với thuần phong mỹ tục, truyền thống đẹp đẽ của ông cha.

Không chỉ múa khỏa thân, nhiều năm nay, FPT lưu truyền những ca khúc tự chế phần lời trên giai điệu các bài hát nổi tiếng hoặc xuyên tạc thơ, kể cả thơ của Bác, trong cuốn “STC tuyển tập”, thường được người trong FPT coi là “sách đỏ FPT”. (Download Sách đỏ FPT tại đây.) Cuốn sách lưu hành trên mạng internet, nhiều bài được cán bộ, nhân viên FPT mang ra diễn xướng vào những dịp lễ, hội của mình, có những câu thơ làm méo mó cả lời tựa cuốn Nhật ký trong tù của Hồ Chí Minh như: “Thân thể ở trong da, tinh thần ở ngoài da, muốn nên sự nghiệp lớn, ta phải năng la cà”. STC, có vai trò như Ban văn hóa văn nghệ của FPT, vẫn được gọi với cái tên “Sờ Ti Cô”, đã viết trong cuốn sách: “Sờ ti cô mạo muội xin phép các nhạc sĩ tên tuổi bỏ qua cho việc sử dụng nhạc của các vị mà không có lời xin phép trước”.

Thật lạ lùng, tuyển tập này dẫn, nhà thơ tên tuổi Vũ Quần Phương, Chủ tịch Hội Văn nghệ Hà Nội đọc diễn văn khai mạc trại sáng tác STC vào ngày 1/1/1993 bằng những câu: “Anh đam mê em, anh mi ni em, anh xanh xao em, đêm về anh tiết canh em”. Cũng theo tuyển tập STC, chính nhà thơ quyết định kết nạp STC làm thành viên của Hội. Điều đó có thật không? Tôi không tin.

Không ít tác phẩm nổi tiếng, niềm tự hào của âm nhạc Việt Nam, bị dung tục hóa đến mức không thể chấp nhận. Bài hát được gọi là truyền thống của FPT có phần lời nhại theo ca khúc Đoàn vệ quốc quân của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, có câu: “Ra đi ra đi áo quần không có, ra đi ra đi sạch bách mới thôi”. Ca khúc Tiểu đoàn 307 của Nguyễn Hữu Trí được “chữa lại” cho hợp với Công ty ca của STC, trong đó có câu “Lắm khi mềm, nhiều khi cứng”. Thậm chí bài Kìa con vịt có câu bị “chế” thô thiển: “Có cô nàng thò ra hai cái tí”. Ca khúc Lên ngàn cũng không được… tha với những từ: “Bao giờ hết máu thì tong, anh về em càng máu hơn”, hoặc ca khúc Các cụ dân quân Thanh Hóa thì bị sửa: “Sóng vỗ vào mông, các cụ hết cả lông”…, cốt để phù hợp với ý tưởng mà họ cho là… mới mẻ.

Ca khúc Cùng anh tiến quân trên đường dài của nhạc sĩ Huy Du bị các “nhà sáng chế” biến thành “Qua núi qua khe anh đè em xuống, em đang luống cuống anh tụt quần ra… Trận địa đây chăn gối đã tả tơi mà của anh vẫn vươn lên nòng pháo”. Cũng dung tục như thế là bài nhạc “nhại” Giận mà thương, dân ca xứ Nghệ: “Bẩn thì bẩn mà hôi càng hôi, anh chưa lên giường em không chịu nổi, việc đầu tiên em phải tụt quần, phải thổi kèn”…

Thôi, đến thế này thì “Tắc kỳ ngôn lộ”. Xin để ngỏ cho độc giả thẩm định, suy ngẫm. Tôi xin hỏi: “Có phải do vui quá đà hay FPT tự cho mình là một “vương quốc” riêng về cái đẹp, về văn hóa, về thẩm mỹ?”. Đặc biệt khi FPT là một tập đoàn viễn thông lớn, phải đi đầu về văn hóa, văn minh trên mạng?.

TS Mỹ học Thế Hùng – ĐH Quốc gia Hà Nội

Nguồn: http://www.baodatviet.vn/Home/FPT-vui-qua-da-hay-lech-lac-ve-van-hoa/20089/14938.datviet

Sự suy đồi về đạo đức và lối sống.

Tiến sĩ nghệ thuật học Nguyễn Thị Minh Thái, nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã cho rằng, hiện tượng múa nude của FPT biểu hiện sự suy đồi về đạo đức và lối sống.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Thái: Tôi thực sự choáng váng, sửng sốt khi thấy trên mạng thông tin về hai sinh viên nam múa nude trong chương trình kỷ niệm 20 năm thành lập FPT. Phải nói, đây là sự suy đồi về đạo đức và lối sống. Sự nghiêm trọng tăng lên gấp nhiều lần khi nó xảy ra trong môi trường giáo dục tại Học viện FPT Arena. Cho dù màn múa phản cảm này diễn nội bộ tại lễ kỷ niệm của một công ty nhưng nó vẫn ảnh hưởng đến công chúng. Họ không thể mượn danh “trình diễn” để phô bày sự lố bịch, thiếu hiểu biết về văn hoá đến thế.

Ban tổ chức không thể đổ lỗi rằng đây là “tai nạn không thể tránh” khi chính họ là người chỉ đạo chương trình chung. Đó là né tránh. Có thể các thanh niên, sinh viên còn non nớt, chưa đủ nhận thức về việc làm dại dột của mình, song người lớn, người thầy phải có trách nhiệm ngăn chặn những hành động thái quá, hướng họ đến lối sống lành mạnh, sự hiểu biết lành mạnh về thẩm mỹ cộng đồng. Chỉ có cái không đẹp mới gây phản cảm thôi.

Vừa qua, tôi vô cùng xúc động khi xem một chương trình biểu diễn tại trường Cao đẳng văn hoá nghệ thuật quân đội. Những tiết mục biểu diễn đậm chất Tây Nguyên mang tính nghệ thuật cao của những sinh viên trẻ khiến tôi muốn gặp họ để phỏng vấn, tìm hiểu vì sao họ hát hay, dàn dựng giỏi như vậy. Cái đẹp bao giờ cũng khiến thanh lọc tâm hồn. Đấy mới là nghệ thuật hướng thiện và chúng ta cần học tập.

Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc: Việc hai nam thanh niên “trần trụi” trước đám đông như vậy là rất không nên. Các bạn trẻ có thế lấy cớ là học từ phương Tây nhưng mỗi nước có một phong tục riêng, trong khi văn hoá Việt Nam xưa nay là thanh lịch, dung dị chứ không lõa lồ, phản cảm. Điều này khiến những người già như chúng tôi rất buồn.

Hành động này không thể hiện được nếp sống văn hoá trong công ty của họ, nhất là tại một lễ kỷ niệm lớn. Nếu diễn ra trong không gian nhỏ, ví dụ ở phòng vũ hội với số lượng người ít hơn thì cũng cần xem xét chứ nói gì đến đám đông trong buổi liên hoan lớn.

Có thể, hai bạn thanh niên đó muốn nổi bật như một hiện tượng khiến người khác chú ý vì tự biết là mình… không có gì. Tài năng thật sự phải hướng đến chân thiện mỹ, chứ không phải khiến người khác… phát sợ. Những bạn trẻ khác có thể cười đùa một chút nhưng trong thâm tâm, chắc chắn họ không thích thú và chẳng ai muốn làm theo. Người Việt Nam không ưa chuộng những hoạt động mất thẩm mỹ như vậy. Đây là một “cung đàn lỗi nhịp” khi Hà Nội hướng đến lễ kỷ niệm 1.000 Thăng Long và cả xã hội đang phấn đấu xây dựng một Việt Nam văn minh, thanh lịch.

Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã: Tôi vô cùng ngạc nhiên trước những hình ảnh không hề phù hợp với văn hóa Việt Nam. Chúng ta hội nhập để tiếp nhận thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại là rất tốt, nhưng phải giữ được giá trị văn hóa tốt đẹp của Việt Nam. Nếu không, sẽ đánh mất chính mình. Khi ấy, làm sao có được bản lĩnh hội nhập với thế giới?.

Từ góc độ người làm nghề giáo, tôi nghĩ, trong việc này, các nhà quản lý Học viện FPT – Arena cần nghiêm khắc hơn. Người thầy phải có tiếng nói mạnh mẽ hơn nữa. Phản ứng của dư luận hiện nay cũng là điều tự nhiên và trách nhiệm của các nhà giáo là hướng học trò của mình đến chân – thiện – mỹ, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc. Sự nghiêm khắc lúc nào cũng có lợi và khi tiếp nhận ý kiến của công luận không nên quá bảo thủ.

Hà Anh – Lê Nhy

Nguon: http://www.baodatviet.vn/Home/Mua-nude-cua-FPT-bieu-hien-su-suy-doi-loi-song/20089/14920.datviet

Ý kiến độc giả:

Phùng Hoài Ngọc (ngoc1951@yahoo.com)

Chẳng phải tự nhiên hai vũ công FPT múa sex nhào ra. Chắc chắn họ phải sinh hoạt trong một môi trường như thế nào đó mới có đủ cảm hứng và “dũng khí” thoát y… Người ta không quen đeo cravat đi làm việc, nhưng cơ quan hầu hết đeo cravat thì người sau sẽ có cảm hứng đeo cravat… Dù sao màn múa sex này cũng là hiện tượng có vấn đề ở cty FPT như một làn khói đen nho nhỏ, nhưng nó vẫn là khói.

right.left2k4x@gmail.com

FPT liệu có còn là thương hiệu được nữa không?

Tôi không thể hình dung được FPT có những con người như vậy. Hơn thế nữa, còn phải kể đến cả người xem, người cổ động, người tổ chức và cả những nhà “lãnh đạo” của FPT còn vỗ tay tán thưởng, thậm chí còn có cả người giang cả cái gọi là “đôi tay” của mình để chào đón sự “thành công” của đôi “diễn viên” khi họ hoàn thành “vũ điệu”?!

Đây là “mái trường” của họ sao? Trường này đã dạy những gì cho thế hệ trẻ? Đây là công ty và dịp “văn nghệ” chúc mừng cái gọi là tuổi “đôi mươi” của công ty FPT? Họ đã mang “làn sóng mới” về cho công ty và nhà trường của họ sao?

Đây không phải chỉ là lần đầu, nhiều người cho biết là ngay trong năm 2007 họ đã biểu diễn như vậy trong “Đêm hội hóa trang” của họ. Ngoài ra, họ còn xuyên tạc những bài hát cách mạng, thơ Bác Hồ…. Họ còn tự nhận họ là “Người FPT”, và như vậy có thể hiểu là họ không phải là người Việt Nam chúng ta hoặc là những người Việt “siêu đẳng – người FPT” đang sống trong xã hội của chúng ta đấy.

Đây là việc cần phải lên án thật mạnh mẽ trên công luận, là việc mà Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch phải vào cuộc đối với lối sống buông thả, suy đồi; Bộ Giáo dục -  Đào tạo phải thực sự chỉnh đốn, thậm chí có thể phải đóng cửa “nhà trường”…; Rồi bộ chủ quản của FPT thì sẽ nghĩ thế nào và làm gì?

Bài viết liên quan

• October 17, 2008 -- Thư của một bà mẹ có con học lớp 1: Cả nhà ta khổ thật!
• May 20, 2009 -- Khi Sinh Viên Xem Phim “XXX” Ngay Trong… Ký Túc Xá
• December 7, 2008 -- Thầy Giáo
• December 6, 2008 -- Chuyên Cơ
• December 6, 2008 -- “Chơi Số” Học Sinh Bỏ Học
• November 4, 2008 -- Các bạn ít nói “xin lỗi”
• November 3, 2008 -- Bệnh thành tích trong một buổi giảng mẫu
• October 23, 2008 -- Váy ngắn sân chùa – Nhiều bạn trẻ vẫn chưa biết chọn trang phục phù hợp khi đến nơi tôn nghiêm.
• October 17, 2008 -- Bực mình khi clip quảng cáo cắt vụn mạch phim
• October 16, 2008 -- Nỗi bức xúc từ một trường đại học hàng đầu
• October 15, 2008 -- Khu đô thị Thủ Thiêm lộ hàng loạt sai phạm
• October 14, 2008 -- Hà Nội: Xe buýt “ép” đường suýt chết hai mẹ con
• October 13, 2008 -- Con đường huyết mạch của TP HCM sẽ ngập đến năm sau
• October 11, 2008 -- FPT nói một đằng làm một nẻo!