Kể từ khi Chính phủ ban hành các gói kích cầu, hỗ trợ lãi suất, đơn xin được miễn giảm thuế, ưu đãi chính sách của doanh nghiệp cứ ngày một dày thêm. Không chỉ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, ngay cả ông lớn trong làng dầu khí, điện lực, sắt thép, ôtô cũng lũ lượt có đơn xin được trợ giúp hoặc đề xuất tăng giá bán một số mặt hàng.

Hồi đầu năm, Bộ Nông nghiệp đề xuất tăng thuế nhập khẩu sữa để hỗ trợ cho sản xuất trong nước, gián tiếp kích cầu người dân dùng sản phẩm nội. Nhu cầu tiêu dùng tăng thêm ắt các nhà sản xuất sẽ hạ giá bán. Thế nhưng khi các cơ quan chức năng đang còn bàn bạc thì ngoài thị trường, nhiều sản phẩm sữa đã rục rịch niêm yết giá mới. Lý do doanh nghiệp đưa ra là chi phí đầu vào tăng cao, khủng hoảng khiến họ ngày một khó, thuế nhập khẩu sắp tăng, điều chỉnh giá bán là không thể đừng. Thế là Bộ Tài chính lại phải tiếp tục duy trì chính sách thuế ưu đãi từ năm 2007. Hậu quả đến nay người tiêu dùng VN tiếp tục nếm trái đắng khi giá sữa trong nước đang được coi là đắt nhất thế giới.

Phó tổng giám đốc Big C Thăng Long – Nguyễn Thái Dũng cho hay, thời gian qua siêu thị cũng nhận được đề nghị tăng giá của khá nhiều nhà cung cấp, trong đó tập trung chủ yếu vào mặt hàng rau, củ, quả và hàng thực phẩm tươi sống như thịt lợn, thịt gà. Mức tăng phổ biến đối với sản phẩm thịt đông lạnh này là 7-10%. Ngoài ra, một số hãng mỹ phẩm cũng đã có kế hoạch tăng giá.

Theo ông ngoài nguyên nhân khách quan như giá nguyên liệu đầu vào tăng lên, nhiều mặt hàng cũng đang bị tác động bởi yếu tố tâm lý – khi giá xăng dầu lục rục tăng nhiều mặt hàng khác cũng tính chuyện niêm yết giá bán mới.

Tổng công ty thương mại Hà Nội (Hapro) cũng tiếp nhận đề nghị tăng giá bán của khoảng 10 nhà cung các sản phẩm bánh kẹo, thực phẩm khô như ruốc thịt, các kho đóng gói… Mức tăng đề xuất phổ biến 5-10%, cá biệt một số doanh nghiệp đề nghị tăng thêm 18-30%.

Kịch bản tương tự cũng xảy ra với các mặt hàng khác như sắt thép, ôtô… Dù Chính phủ đã quyết định giảm một nửa phí trước bạ từ 10-12% xuống còn 5-6%, và giảm 50% thuế VAT đến hết năm 2009 cùng với một loạt chính sách hỗ trợ khác, mới đây, Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô (VAMA) vẫn có văn bản “than khổ”. Hiệp hội này đề nghị Chính phủ hoãn việc thi hành Luật thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) với mặt hàng ôtô đến hết 2009 và thậm chí đến thời điểm nào đó thị trường ôtô phục hồi.

Tiếp đến, VAMA cũng đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 50% thuế giá trị gia tăng đến 2010. Hiện mức thuế giá trị gia tăng ưu đãi 5% kéo dài đến 31/12/2009. VAMA cũng mong 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP HCM giảm một nửa phí trước bạ đăng ký ôtô dưới 10 chỗ. Theo tính toán của VAMA trong tháng 4 lượng xe tiêu thụ đã giảm tới 80% so với các tháng trước đó khiến nhiều liên doanh rơi vào tình cảnh khó khăn.

Không đề cập đến những tác động nếu không có những hỗ trợ trên, nhưng văn bản kêu cứu này được coi là hành động đặc biệt nhanh nhạy của VAMA trong bối cảnh hầu hết các doanh nghiệp đều kêu khó.

Mới đây Tập đoàn Dầu khí VN (PVN) – đóng góp gần 30% cho GDP của cả nước cũng xin tăng giá khí từ bể Cửu Long bán cho điện từ 2 USD lên 2,98 USD cho một triệu BTU (đơn vị đo năng lượng nhiệt). Lý do được PVN đưa ra là chi phí đầu vào tăng khiến doanh nghiệp kinh doanh không còn nhiều lãi.

Đáp lại những lời đề nghị trên, Bộ Tài chính đang cân nhắc tới khả năng sẽ giãn thời gian thi hành Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ôtô, còn giá khí thì được duyệt tăng từ ngày 1/6. Dù cơ quan thẩm định là Bộ Tài chính nói rằng việc tăng giá khí không ảnh hưởng đến giá điện song giới chuyên gia vẫn lo ngại về lâu dài đây sẽ là cái cớ để ông nhà đèn tính chuyện tăng giá bán.

Ai cũng biết khủng hoảng, khó khăn là câu chuyện chung của cả thế giới chứ không riêng một quốc gia nào. Bản thân Việt Nam cũng 2 lần tung ra gói kích cầu nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong nước. Thế nhưng, số vốn kích cầu lên đến vài chục nghìn tỷ mà Nhà nước bỏ ra cứ như “muối bỏ bể”, doanh nghiệp vẫn kêu khó, người tiêu dùng vẫn phải mua hàng với giá cắt cổ…

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong – Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế – Viện Nghiên cứu và phát triển Kinh tế Xã hội – Hà Nội cho rằng, khi đưa ra gói kích cầu, Chính phủ đã không đặt ra một yêu cầu cao hơn là “ép” doanh nghiệp giảm giá khi được hưởng chính sách hỗ trợ, lãi suất vay ưu đãi. Các chính sách này mới dừng lại ở chỗ giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, ổn định các hoạt động kinh doanh.

“Tôi cho rằng tới đây, Chính phủ cần bổ sung thêm điều kiện cho doanh nghiệp khi được hưởng ưu đãi là phải tiến tới mục tiêu giảm giá thành sản phẩm”, ông Phong nói.

Đành rằng “con có khóc thì mẹ mới cho bú”, song theo ông Phong doanh nghiệp cũng cần chia sẻ khó khăn với Nhà nước và người tiêu dùng chứ không nên “hát đi hát lại bài xẩm cũ”. “Có vẻ như chứng than thở và văn hóa ngại giảm giá đã ăn quá sâu vào tiềm thức các doanh nghiệp. Chính vì thế mà trong hầu hết lĩnh vực, hàng hóa dịch vụ vẫn còn yếu tố độc quyền hoặc tính cạnh tranh hiếm khi thấy doanh nghiệp tự nguyện xin giảm giá”, ông Phong nhấn mạnh.

Một chuyên gia kinh tế của Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương nói với VnExpress.net rằng cũng phải nhìn nhận có rất nhiều doanh nghiệp hưởng ứng gói kích cầu tiêu dùng của Chính phủ bằng các chương trình khuyến mãi giảm giá. Đi tiên phong là các siêu thị, trung tâm mua sắm, cửa hàng điện máy, công ty du lịch, các hãng hàng không với các chương trình siêu giảm giá tới gần 50%.

Tuy nhiên, vị chuyên gia kinh tế này cho rằng những sản phẩm dịch vụ được treo pano, biển hiệu rằng “giá sốc tận óc” hay “siêu giảm giá”… chỉ được coi là chiêu câu khách vì những thứ được giảm không phải là mặt hàng thiết yếu mà dân cần như gạo, nước, điện, xăng… “Người ta không thể bỏ tiền ra thay mới tivi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa nhiệt độ, ôtô khi mà gạo trong bồ hết, rau ở chợ đội giá lên gấp đôi, xăng nay dọa tăng mai đòi điều chỉnh giá bán”, vị chuyên gia này nói.

Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội – Vũ Vinh Phú cũng cho rằng, nếu các cơ quan chức năng không tích cực vào cuộc để hạn chế những tiêu cực trong cạnh tranh thì giá hàng hóa sẽ còn bị đẩy lên cao hơn nữa. “Khi đó không chỉ ảnh hưởng tới đời sống của người dân mà những nỗ lực của Chính phủ trong việc ngăn chặn đà suy giảm của nền kinh tế cũng sẽ không phát huy được hiệu quả như mong muốn”, ông Phú cảnh báo.

Bài viết liên quan

• October 11, 2008 -- FPT nói một đằng làm một nẻo!

Nghe đến đây, tôi tự hỏi không biết ngài bộ trưởng có nhầm lẫn gì chăng? Nói vậy chẳng khác nào khuyến khích người ta phạm tội. Bởi, sau khi phạm tội, chỉ cần anh cải tạo tốt thì sẽ được thưởng ngay.

Ai cũng biết, Vedan VN đã tàn phá môi trường như thế nào, đã giết chết cả một dòng sông, gây biết bao thiệt hại cho bà con nông dân 3 tỉnh, thành Đồng Nai, Bà Rịa- Vũng Tàu, TPHCM. Dư luận đã lên án, yêu cầu phải xử lý nghiêm, thậm chí phải xử lý hình sự, phải bỏ tù những kẻ đã hủy diệt môi trường một cách có chủ ý, có tổ chức; phải bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần, sức khỏe… cho bà con nông dân. Thế nhưng, Vedan VN đã phớt lờ tất cả. Và giờ đây, lại có cơ được khen thưởng!

25 tỉ đồng mà Vedan bỏ ra để “hỗ trợ” chẳng thấm vào đâu so với con số 50 triệu- 60 triệu USD mà ngài bộ trưởng cho rằng Vedan VN bỏ ra “để làm công tác bảo vệ môi trường”. Tại sao, ngay từ đầu Vedan VN không làm “công tác bảo vệ môi trường” mà phải chờ đến khi đối diện với pháp luật mới chịu thực hiện?

Tôi hoan nghênh vị đại diện tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu đã khẳng khái: “Không có chuyện nhập nhằng giữa bồi thường với hỗ trợ. Lãnh đạo tỉnh sẽ làm đến cùng để giúp nông dân đòi quyền lợi!”. Người nông dân VN dẫu nghèo tiền, nghèo bạc, dẫu có sống khổ cực, đói nghèo nhưng sẽ không bao giờ ngửa tay nhận những đồng tiền bố thí bẩn thỉu ấy. Đó là một sự sỉ nhục không hơn không kém.

Tôi cũng không nhẹ dạ, cả tin như ngài bộ trưởng về việc Vedan VN sẽ khắc phục hoàn toàn ô nhiễm. Cái sự không tin này có căn cứ. Bởi trên một trang báo hôm nay, đã đăng ý kiến của ngài thứ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường Nguyễn Xuân Cường rằng, Vedan VN vẫn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường. Đó là, “21 hồ xử lý yếm khí chứa nước thải chưa xử lý trên diện tích 14 ha của Vedan VN qua kiểm tra hiện vẫn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường cực lớn nếu xảy ra mưa lũ, triều cường. Tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm bệnh không chỉ cho cộng đồng xung quanh, mà ngay cả cho người trong nhà máy Vedan VN”.

Như vậy, nếu ngài bộ trưởng không chủ ý bênh vực Vedan VN thì có thể nghĩ rằng, câu nói của bộ trưởng “Nếu đến cuối năm 2009, Vedan khắc phục hoàn toàn ô nhiễm, Bộ cũng sẽ… khen thưởng” chỉ là một câu nói đùa. Có thể là ngài đang chơi chữ và mượn dân gian để ví von:

Bao giờ trạch đẻ ngọn đa
Sáo đẻ dưới nước thì ta… tin mình!

Bành Thị Lệ Thủy (Phường 10- quận 10- TPHCM)

Bài viết liên quan

• October 9, 2008 -- Suy nghĩ về việc Vedan bị phạt.

Nhưng, sự việc không chỉ xoay quanh trách nhiệm hình sự hay dân sự. Thật thất vọng khi mấy ngày qua công ty Điện lực chỉ lo viện dẫn những lý do khách quan thay vì nhận lãnh một trách nhiệm rõ ràng, trách nhiệm trước một tai nạn xảy ra vì chất lượng lưới điện, chưa nói đến yếu tố có lỗi trực tiếp hay không có lỗi. Không phải là chuyện kỷ luật hay không kỷ luật, mất chức hay còn tại chức, mà là lương tâm trước một cái chết thương tâm và điều quan trọng hơn là niềm tin của công chúng vào sự an toàn khi sống trong thành phố.

Đây không chỉ là câu chuyện của riêng ngành Điện. Người dân đang sống ở trong một điều kiện mà mỗi khi ra đường phải đối diện không chỉ tình trạng khói bụi hay kẹt xe. Một cụ bà đi bộ trên đường Nguyễn Kiệm đã từng bị rào chắn “lô cốt” đổ ập xuống đè lên. Một đứa bé 7 tuổi đã chết vì lọt xuống một hố ga bên bờ kênh Nhiêu Lộc. 4 em bé chết đuối vì hố nước của một công trình thi công dở dang. Một thanh niên bị thương nặng khi đi xe máy vì sụp xuống cái một cái hố đang thi công mà không có gì che chắn…

Chưa có ai bị truy cứu trách nhiệm hình sự trước những cái chết nói trên; cũng không có ai từ chức hay xin lỗi nhân dân trước hậu quả quá rõ ràng của hiện tượng phải gọi đúng tên là vô trách nhiệm. Ai cũng hiểu, cái hố ga thi công xong quên đậy nắp có khi chỉ là lỗi của một công nhân. Cây cầu gãy có khi chỉ vì quá cũ. Nhưng người dân không chờ đợi sự trừng phạt dành cho người công nhân ấy. Người dân cần một cam kết ở cấp cao hơn nhằm đảm bảo rằng, những lỗi như thế sẽ được chính quyền lưu tâm để con em họ sẽ không còn bị rơi xuống cống và dây điện không bị đứt mỗi khi có gió hay mưa… sinh mạng của họ được đảm bảo bởi những người biết nêu cao trách nhiệm.

Sự từ chức hay lời xin lỗi của một quan chức vì thế thường được người dân trân trọng. Trân trọng vì đấy không chỉ là nhân cách là lương tâm của một cá nhân. Mà còn là uy tín chính trị của một chính quyền biết vì tính mạng và cuộc sống của người dân để hành động như những gì vẫn thường cam kết.

Huy Đức

Nguồn: http://www.blogosin.org/?p=848

Hot topics!

• November 25, 2008 -- Những tính xấu ‘ngộ nghĩnh’ trên blog Việt
• April 22, 2009 -- Hack CF Cross Fire Nhìn xuyên tường mới nhất
• October 16, 2008 -- MƯỜI TẬT XẤU CỦA NGƯỜI VIỆT – CHÂN DUNG CHÍNH MÌNH
• October 19, 2008 -- Tính xấu của con gái
• November 27, 2008 -- Những hệ lụy khi đạo đức kinh doanh bị vấy bẩn
• October 11, 2008 -- FPT vui quá đà hay lệch lạc về văn hóa?
• July 4, 2009 -- Michael Jackson chưa chết . đó chỉ là 1 màn kịch
• November 27, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh [p2]
• November 8, 2008 -- Kinh dị quy trình làm gà của Trung Quốc
• September 13, 2009 -- Elly lộ ảnh nóng không photoshop
• May 20, 2009 -- Khi Sinh Viên Xem Phim “XXX” Ngay Trong… Ký Túc Xá
• December 10, 2008 -- Đời khốn nạn – Tân Hoàng Phát – Ung nhọt của xã hội!
• December 26, 2008 -- Những thống kê giật mình
• November 11, 2008 -- Cần 30% thạc sĩ, tiến sĩ để làm gì?
• June 22, 2009 -- Megan Fox vẫn nóng bỏng nhất thế giới
• December 12, 2008 -- Giới thiệu website ilovehalien.com
• October 23, 2008 -- Trạm chờ xe buýt cho… xe ôm!
• December 9, 2008 -- nghề ăn mày
• August 22, 2010 -- Dù khác xa về học vấn, chúng tôi vẫn có tình yêu đẹp “như mơ”
• October 14, 2008 -- Lái xe buýt không có quyền coi thường khách hàng

Bộ quy tắc này đã được đưa vào giảng dạy trong các lớp học để cấp chứng chỉ hành nghề kinh doanh chứng khoán, cũng như một số lớp học nâng cao kỹ năng cho các thành viên thị trường. Thời kỳ TTCK bùng nổ, nhiều CTCK tập trung lo xử lý công việc kinh doanh hàng ngày nên thiếu quan tâm đến đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề chứng khoán. Vì vậy, ở đâu đó đã có nhiều phản hồi về việc đối xử không công bằng với khách hàng, chèn lệnh mua bán cho cá nhân, cho người thân… của nhân viên CTCK. Gần đây, đợt kiểm tra của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phát hiện và đi đến cảnh cáo, kỷ luật khá nhiều nhân viên và công ty chứng khoán vì những sai phạm dạng này… Đây là một thực trạng đáng báo động trong hoạt động kinh doanh chứng khoán tại Việt Nam.

Vì gắn với đồng tiền của nhà đầu tư, sức khoẻ của các DN nên TTCK càng phát triển, đạo đức của người hành nghề kinh doanh chứng khoán càng phải được coi trọng. Nếu thị trường vẫn tiếp tục tình trạng có nhân viên chèn lệnh, mua bán khống, lập chứng từ khống để mua bán… thì tính minh bạch, công bằng trong hoạt động giao dịch chưa biết đến khi nào mới trở thành hiện thực. Vừa qua, chúng ta đã quá coi nhẹ đạo đức nghề nghiệp, dẫn đến thực trạng một số người hành nghề đã vi phạm pháp luật. Nhiều công ty chứng khoán lặng lẽ cho thôi việc những nhân viên này, nhưng sau đó, những người từng phạm lỗi lại chuyển sang công ty chứng khoán khác làm việc. Đúng ra, những người này cần phải chịu phạt nặng hơn, không chỉ là sự cảnh cáo, phạt tiền, mà thậm chí họ không đáng được trọng dụng ở bất kỳ công ty chứng khoán nào.

Thị trường cần hồi chuông cảnh báo về sự vi phạm đạo đức nghề nghiệp dẫn đến vi phạm pháp luật về chứng khoán và TTCK – những vi phạm đó đã và đang làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư. Gần đây, trong bối cảnh thị trường ảm đạm, nhiều công ty đã soát xét cho nghỉ việc một số nhân viên hành nghề, số nhân viên còn lại được tổ chức học về đạo đức nghề nghiệp. Đây chính là thời kỳ các công ty chứng khoán cần chấn chỉnh, củng cố, tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư và cũng là thời gian để chọn lọc những nhân viên hành nghề có đủ phẩm chất đạo đức. Lãnh đạo các công ty cần có sự liên kết và thông tin cho nhau để kiểm soát tốt hơn đạo đức nghề nghiệp của chính các nhân viên mình quản lý, đồng thời nắm bắt được những hành vi làm xói mòn niềm tin của công chúng đầu tư.

Theo ĐTCK

Bài viết liên quan

• December 2, 2008 -- Đạo đức nghề CNTT: Một học phần bị bỏ quên

Đạo đức kinh doanh là khái niệm tưởng như rất xa xỉ nhưng thực tế lại rất đời thường. Một doanh nghiệp có đạo đức kinh doanh là một doanh nghiệp không kiếm lời bằng sự lừa dối khách hàng, bằng sự hủy hoại môi trường, hay bằng sự bóc lột người lao động… Sự hủy hoại môi trường rất dễ bị phát hiện bởi người dân và các cơ quan chức năng. Sự bóc lột người lao động cũng dễ bị phanh phui và phản ứng bởi công đoàn và chính người lao động. Tuy nhiên, hành vi lừa dối khách hàng lại thường được doanh nghiệp thực hiện một cách hết sức tinh vi và được che đậy thông qua nhiều phương tiện hiện đại mà khách hàng rất khó nhận biết, hoặc dẫu có nhận biết thì cũng đã muộn vì đã lỡ mất tiền, không thể đòi lại được.

Nếu như chuyện lừa dối trong các hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ phục vụ tiêu dùng đáng bị lên án thì hành vi lừa dối trong kinh doanh giáo dục và đào tạo càng là điều không thể chấp nhận được. Hiện có nhiều cơ sở chiêu sinh, mở lớp đào tạo về quản lý, trong đó có chủ đề Văn hóa doanh nghiệp – một phần không tách rời của đạo đức kinh doanh. Lẽ đương nhiên, ai cũng nghĩ, một doanh nghiệp đã đi dạy cho người khác làm văn hóa doanh nghiệp thì không lý nào doanh nghiệp đó lại không xây dựng cho mình văn hóa trước. Và khi đã có văn hóa doanh nghiệp rồi, vấn đề đạo đức kinh doanh hẳn sẽ được đặt lên hàng đầu. Thế nhưng, thực tế không phải lúc nào cũng như nhiều người vẫn tưởng.

Trước hết, các thông điệp mà các “trường quản lý” truyền đến cho người đọc có thể nói là hoành tráng và ấn tượng vào loại bậc nhất hiện nay. Những ngôn ngữ quảng cáo độc đáo,  độc chiêu (và có thể, cả độc quyền), rất thời thượng đã làm cho người đọc choáng ngợp. Thuật ngữ thời thượng là “chuyên nghiệp” (pro) đã được tận dụng hết công suất, xuất hiện khắp nơi, với tần suất cao đến mức nhiều người bây giờ cứ mở miệng ra là nói “Phải chuyên nghiệp chứ!”, “Vậy là không chuyên nghiệp!”… Một số thuật ngữ, chức danh tiếng Anh, mà ngay đối với các công ty đa quốc gia cũng còn xa lạ và chưa  được dùng đến,  cũng đã có mặt trên các trang quảng cáo chiêu sinh, càng làm cho nhiều người thêm tò mò, tưởng …thiệt. Có cơ sở đào tạo còn cố ý mượn tên các tổ chức đào tạo danh tiếng của thế giới để đánh bóng cho mình, mặc dù qua thời gian theo học, học viên dễ dàng nhận thấy mọi thứ đều là “hàng nội”; chỉ duy có học phí, tuy được tính bằng tiền Việt, nhưng lại, vô tình hay cố ý, tương đương với một con số đô la tròn trịa và không nhỏ chút nào.

Kế đến là chất lượng của các bài giảng và của giảng viên. Có “trường” quảng cáo ầm ĩ là có đội ngũ giảng viên kinh nghiệm dày dạn trong môi trường đa quốc gia. Tuy nhiên các nhà quản lý đa quốc gia này lại không hề hiểu hoặc có hiểu biết thì cũng rất hạn hẹp về doanh nghiệp Việt Nam và những phức tạp thường có của nó. Các “giảng viên đa quốc gia” thường thao thao bất tuyệt về những câu chuyện đa quốc gia, cung cách quản lý đa quốc gia, hệ thống đa quốc gia và, tất nhiên, cả các nhà quản lý tài ba đa quốc gia, trong đó chắc chắn có mình.  Thế nhưng khi học viên đặt câu hỏi về những vấn đề có thực và phổ biến ở các doanh nghiệp “thuần Việt” thì giảng viên lại ấp úng và lóng ngóng như gà mắc tóc. Trào lưu “đa quốc gia” đang được các “trường”, các “học viện” quản lý lạm dụng triệt để mà không hề quan tâm đến việc kiểm soát chất lượng một cách nghiêm túc, dẫn đến việc các nhà quản lý “đa quốc gia” được mời đi làm thầy giáo bất đắc dĩ để dạy cho các doanh nhân “thuần Việt” cách xử lý những vấn đề “thuần Việt”, đã không mang lại hiệu quả mong đợi. Thiết tưởng, cần nói rõ rằng, môi trường quản lý đa quốc gia rất khác với môi trường quản lý của các doanh nghiệp Việt Nam. Nếu nhà quản lý không có kinh nghiệm thiết lập mà chỉ biết vận hành, khi làm việc với doanh nghiệp Việt Nam sẽ rất lúng túng vì không có hệ thống gì cả. Thầy dạy, nếu chưa qua kinh nghiệm làm việc ở các doanh nghiệp Việt Nam, cũng sẽ khó hiểu được “insight” (tâm tư, ẩn ý) của các doanh nghiệp Việt Nam. Vì vậy, nhiều bài giảng trở nên xa rời thực tế, nặng về các tình huống trong môi trường quản lý hoàn hảo của các công ty đa quốc gia, không thể là bài học thiết thực, có thể vận dụng được cho thực tế khá phức tạp của các doanh nghiệp Việt.

Một số trường sử dụng các giảng viên từ trường đại học để dạy các chuyên đề quản trị doanh nghiệp. Điều đáng tiếc là một số giảng viên, tuy có kiến thức rộng, nhưng lại chưa qua thực tế làm công tác quản lý, điều hành một tổ chức, đơn vị sản xuất – kinh doanh nào; do vậy các bài giảng cũng nặng về lý thuyết và học thuật hơn là các tình huống kinh doanh “sát sườn” mà các doanh nghiệp mong đợi có lời giải.

Trở lại với chuyên đề Văn hóa doanh nghiệp, từng được quảng cáo chiêu sinh rất hoành tráng. Đã đi dạy văn hóa doanh nghiệp, các doanh nghiệp, đặc biệt là các trường, các học viện nên coi trọng đạo đức kinh doanh. Không nên tìm cách cường điệu hóa, danh tiếng hóa các sản phẩm / dịch vụ của mình thông qua các hình thức quảng cáo cường điệu và quá đà. Câu chuyện “treo đầu dê, bán thịt chó” từ lâu đã là bài học trào phúng về đạo đức kinh doanh. Văn hóa doanh nghiệp, ít nhất, phải thể hiện qua việc “treo gì, bán nấy” .

Thiết nghĩ, đã đến lúc cần quan tâm đến việc kiểm soát chất lượng các “trường dạy nghề” cho cấp quản lý và doanh nhân.

Bài viết liên quan

• November 29, 2008 -- Bài học về đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Những hệ lụy khi đạo đức kinh doanh bị vấy bẩn
• November 27, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh [p2]
• November 27, 2008 -- Giá trị thương hiệu và đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Kinh doanh vô đạo đức
• October 20, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh

Câu chuyện Công viên Văn hoá Đầm Sen dâng bánh chưng, bánh giầy “khổng lồ” bị thiu và mốc xanh, chưa kể chuyện nguỵ trang bên trong bằng cả đống mút xốp để tiến cúng tổ tiên của con Hồng cháu Lạc, đã có rất nhiều bloggers và con cháu đức Vua Hùng vô cùng phẫn nộ sau khi nghe hun tin từ Đất tổ. Riêng trong khuôn khổ entry này, Binhbentre muốn nói đôi điều về đạo đức kinh doanh.
Mặc dù Việt Nam ta đã thực hiện chánh sách kinh tế mở từ cuối thập niên 80 của thế kỷ trước, trong quá trình hội nhập Việt Nam cũng đã tham gia hội này hiệp nọ; giao thương kinh tế quốc tế vì thế mà cũng ngày càng phát triễn đáng kể, kết quả năm sau luôn cao hơn năm trước. Đời sống nhân dân cũng ngày một khấm khá, Vua Hùng trên núi cao cũng lấy làm vui lây niềm vui hội nhập và phát triễn của Đất nước. Thế nhưng, cách mần ăn và lối suy nghĩ của một số anh em trong nước còn rất “ngắn tính”, nói đại là quá cẩu thả, cụ thể lấy vụ scandal “bánh chưng, bánh giầy khổng lồ” mới qua làm một ví dụ. Phải biết rằng ngoài việc mần ăn kiếm lời, thì vấn đề đạo đức kinh doanh rất là quan trọng.

“Trên giang hồ”, đạo đức kinh doanh ngày càng được quan tâm, coi trọng và đưa vào trường lớp mà dạy, coi đấy là một môn học thiết yếu của các chương trình dạy về quản trị kinh doanh. Điều này có lý do mà nó được coi trọng và không riêng gì các nhà quản trị phải học, mà mọi người phàm ra đời làm ăn học đều bổ ích. Tức là trước khi làm kinh doanh, phải học “đạo đức kinh doanh”. Đó là vì trong thực tế có những bài học kinh nghiệm xương máu làm cho doanh nghiệp phải lao đao có khi phải rơi vào tình cảnh “ngàn cân treo sợi tóc” và đôi khi đưa tới bờ vực thẩm và phá sản trong chớp mắt do hành vi không hợp đạo đức.

Đạo đức kinh doanh được hiểu là bộ qui tắc chuẩn mực hành vi trong hoạt động kinh doanh. Cái khó là như thế nào là hành vi chuẩn mực, có đạo đức? Các nhà đầu tư, nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp, rồi cộng đồng xã hội, … gọi chung là “những người có quyền lợi liên quan” sẽ xác định một việc làm hoặc hành vi cụ thể của doanh nghiệp là đúng hay sai, là hợp đạo hay trái đạo. Có những chuyện làm không sai xét về khía cạnh luật pháp, nhưng nó lại trái về khía cạnh đạo đức. Các vấn đề thường được nhắc nhiều trong đạo đức kinh doanh là: các hành vi nói láo, nói xạo, nói thêm, nói bớt, chuyện có nói không, … các hành vi này gắng liền với sản phẩm, quảng cáo, báo cáo, thông cáo, … của doanh nghiệp. Còn rất nhiều hành vi nữa, nhưng chỉ nêu nhiêu đó để nói về cái vụ “bánh tiến Vua”.

Quay lại trường hợp vụ việc Công viên Văn hoá Đầm Sen [được coi như là đại diện cho con Rồng cháu tiên miền Nam] dâng bánh chưng – bánh giầy cúng tổ tiên, nhớ ơn người khai quốc. Đây là việc làm hết sức nhạy cảm và thiêng liêng, tuyệt đối không được làm càn. Thế nhưng họ lại làm chuyện rất trái đạo (như đã nói ở trên, hành vi trái đạo này đã được nhiều người có quyền lợi liên quan phán xét), dâng bánh dỏm độn tùm lum lại còn bị thiu, mốc nữa chớ! Thật là lỗi đạo với non sông!

Phàm ra “giang hồ” là theo khuôn khổ luật pháp mà làm kiếm lời, thấy gì có lợi thì làm vì lợi ích của chính doanh nghiệp mình, điều này thì không ai chối cãi. Lấy việc làm hai cái bánh khổng lồ một chưng, một giầy để tiến cúng Vua tổ coi như là chi phí quảng bá thương hiệu “Đầm Sen” ai mà không biết tẩy! Thế nhưng, làm việc báo hiếu mà làm cẩu thả dấy bẩn lòng thành; ấy là chưa kể bô bô cái miệng, chuyện ít nói nhiều, khoe khoang tài cán thì việc làm trái đạo này sẽ không những phải nhận lấy tiếng nhơ thiên cổ mà còn gánh chịu hậu quả khôn lường, mần ăn sa sút, èo uột, … rất khó mà ngoi lên, để mà coi! Riêng tôi, ai rủ đi Đầm Sen, tui hổng đi, sau này con cháu của tui cũng hông! Những con người lãnh đạo làm ra hai cái bánh dâng cúng đấng thiêng liêng còn thiu lại còn nói xạo thì thử hỏi họ có lãnh đạo để có một Đầm Sen cung cấp dịch vụ vui chơi giải trí có giá trị không? Làm sao giáo dục con cháu Rồng tiên đây?

Nguon: http://blog.360.yahoo.com/blog-eM5WMXEzcqhsCpcvUd7RcxT3?p=627

Bài viết liên quan

• November 29, 2008 -- Văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Những hệ lụy khi đạo đức kinh doanh bị vấy bẩn
• November 27, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh [p2]
• November 27, 2008 -- Giá trị thương hiệu và đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Kinh doanh vô đạo đức
• October 20, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh

Đánh mất lòng tin

Đằng sau những con số về scandal sữa bẩn đang diễn ra tại Trung Quốc như ít nhất bốn trẻ đã tử vong, hàng chục nghìn em bị ốm, hàng chục quốc gia trên thế giới thu hồi sản phẩm “made in China”… người ta thấy rõ rằng, công nghiệp sữa Trung Quốc sẽ phải mất nhiều thời gian và khó khăn để lấy lại lòng tin người tiêu dùng.

Khi vụ bê bối sữa nhiễm hóa chất melamine bị phát hiện ở Trung Quốc, ngay lập tức, hàng nghìn cha mẹ Trung Quốc tất bật, chen chúc đưa con tới bệnh viện xét nghiệm, kiểm tra sức khỏe. Họ không thể tìm nổi lời giải đáp cho câu hỏi “có thể cho con dùng loại sữa an toàn nào?”.

Ngành công nghiệp sữa Trung Quốc sẽ phải mất nhiều thời gian mới có thể lấy lại lòng tin của khách hàng. (Ảnh: Sina)

“Chúng tôi tin ai đây? Tôi không biết nữa? Một công ty lớn như vậy còn có vấn đề, thì tôi thực sự không biết ai còn đáng tin”, một phụ nữ họ Dương 31 tuổi đang chờ ở phía ngoài văn phòng của hãng Tam Lộc, cho biết.

Tam Lộc là cái tên “tiêu điểm” trong vụ sữa bẩn. Công ty này từng luôn được coi là chuẩn mực và được miễn các cuộc kiểm tra an toàn thực phẩm của Chính phủ từ tháng 12/2005. Sản phẩm sữa dành cho trẻ dưới 7 tuổi của Tam Lộc được Tổng cục Kiểm định Chất lượng Quốc gia Trung Quốc (AQSIQ), xác nhận là “sản phẩm được miễn kiểm tra” trong 3 năm.

Điều này đồng nghĩa với việc “các sản phẩm sẽ được miễn trừ các cuộc kiểm tra chất lượng và thanh tra do Chính phủ tiến hành”, website của AQSIQ giải thích. Hiện nay, có 47 công ty sữa ở Trung Quốc được miễn trừ kiểu trên.

Một phụ nữ họ Vương, có con trai một tuổi đã uống sữa Tam Lộc được hai tháng, thì tỏ ra không còn tin tưởng gì. “Bây giờ, tôi chẳng biết cho con uống loại nào, tất cả đều có vấn đề”.

Một bà mẹ khác chờ bên ngoài phòng khám ở bệnh viện Nhi Bắc Kinh thì nói: “Tôi lập tức quyết định đem con đi kiểm tra sức khoẻ. Tôi không thể tin vào bất kể loại sữa bột nào ở Trung Quốc nữa. Tôi sẽ mua sữa nhập khẩu, dù có đắt hơn nhưng an toàn”. Nói như vậy nhưng người mẹ này vẫn oà khóc, cô đã cho con mình dùng sản phẩm của 1 trong số 22 công ty có sữa nhiễm hoá chất. “Tôi không bao giờ dùng lại loại sữa ấy nữa”, cô khẳng định.

Ông Kỷ Thế Doanh – Ủy viên Chính hiệp Bắc Kinh, Hội trưởng Hiệp hội các nhà thực nghiệm khoa học kỹ thuật dân doanh thành phố – nói, nền kinh tế thị trường Trung Quốc hiện nay đang tồn tại nguy cơ thất tín vô cùng nghiêm trọng. Chính môi trường mất tín nhiệm lẫn nhau như thế đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự quyền lợi người tiêu dùng và đầu tư của công ty.

Biểu hiện trực tiếp nhất, đó là trong cuộc sống thường nhật của mình, người dân Trung Quốc phải vô cùng thận trọng trong tất cả mọi lựa chọn. Khi mua đồ phải hết sức cảnh giác, liệu đồng tiền này có phải tiền giả hay không, rồi lại phải lo lắng chuyện cân điêu cân thiếu hay hàng nhái, hàng giả, hàng kém phẩm chất…

Không chỉ có Trung Quốc, Nhật Bản – với hình ảnh một quốc gia có những nhà máy nổi tiếng về hệ thống vệ sinh hoàn hảo, đảm bảo chuẩn an toàn cao độ cũng bị xói mòn vì những vụ bê bối an toàn thực phẩm.

Chính người dân Nhật Bản cũng đang hết sức lo ngại sau khi nhiều thông tin như “dán nhầm mác sản phẩm”, dùng nguyên liệu quá hạn làm sản phẩm mới, thay đổi hạn sử dụng sản phẩm… liên tục được công bố trên báo chí hàng ngày.

“Tôi luôn cố gắng mua các sản phẩm sản xuất trong nước vì cho rằng nó an toàn, nhưng bây giờ thì tôi chẳng thể tin vào bất cứ ai’’, Toshie Kano, 72 tuổi, một người về hưu đi mua sắm ở siêu thị thuộc trung tâm Tokyo cho biết. “Các công ty không thể phớt lờ những sản phẩm phục vụ nhu cầu ăn uống hàng ngày của chúng tôi. Thử hình dung điều gì sẽ xảy ra khi chúng tôi cho con cái mình ăn những loại thực phẩm kém chất lượng’’.

Theo các nhà phân tích, một cuộc chiến giá cả dai dẳng trong ngành công nghiệp thực phẩm ở Nhật nhằm tìm kiếm lợi nhuận tối đa, đặc biệt đối với các công ty quy mô nhỏ, đã khiến người tiêu dùng trở thành ’’nạn nhân’’.

Giới phân tích cũng e ngại rằng, những vụ bê bối sẽ ảnh hưởng tới hình ảnh thực phẩm của Nhật Bản ở nước ngoài vào đúng thời điểm các công ty cố gắng mở rộng quy mô ở phạm vi quốc tế nhằm bù đắp tổn thất về lợi nhuận ở trong nước.

“Đây là cú đánh mạnh vào các công ty thực phẩm mong muốn bắt đầu hoạt động ở thị trường quốc tế hoặc tăng cường doanh thu ở nước ngoài’’, Hiroshi Saji, một nhà phân tích công nghiệp tại Mizuho Securities, cho biết.

Vào năm 2000, Công ty sữa Snow xuất xưởng sản phẩm sữa ’’tái chế’’ khiến hơn 14.000 người bị ngộ độc, đây là vụ ngộ độc thực phẩm tồi tệ nhất ở Nhật Bản từ trước tới nay. Sau vụ này, tất cả các siêu thị, trường học và gia đình Nhật từ chối sản phẩm của Snow. Nhà kinh doanh bán lẻ cũng “tẩy chay” sản phẩm Snow, 10% sữa phân phối trong các trường mẫu giáo, tiểu học cũng không còn chỗ đứng.

Hiroshi Saji, nhấn mạnh: “Những vụ việc này đã ảnh hưởng xấu tới thương hiệu Nhật Bản’’.

Nông dân khốn đốn

Người nông dân Trung Quốc, vốn điêu đứng vì chi phí đầu vào tăng vọt, nay lại thêm khốn khổ vì sữa bẩn.

Những người từng cung cấp sữa nguyên liệu sạch cho Tam Lộc sống ở một ngôi làng của Thạch Gia Trang. Bây giờ, không ai còn muốn nguồn sữa ấy nữa, kể cả miễn phí, không ai nói việc mua bán nữa. Và những gì làm đảo lộn cuộc sống của họ là bò sữa cần được vắt sữa hàng ngày nếu không sẽ bị chứng viêm vú, rất nhiều sữa nguyên liệu sạch bị đổ bỏ.

Những người nông dân đem đổ sữa nguyên liệu xuống đất tại một trạm thu mua sữa ở Vũ Hán, Trung Quốc. (Ảnh: AFP)

20 nông dân trong làng đã đem bò sữa đi bán, người khác cố giữ bò nhưng cũng trong cảnh giữa dòng. Một bên là sự gắn bó với những con bò họ nuôi từ khi chúng còn nhỏ, một bên là khoản chi phí lớn để chăn nuôi mà lại không hề có khoản thu về.

Kể từ khi có thông báo những trường hợp bệnh nhi tử vong vì sữa bẩn, người nông dân như anh Bằng, đã quyết định bán bò sữa và tìm việc ở một nhà máy địa phương. “Tôi đã thoát khỏi rắc rối, nhưng bây giờ, rất nhiều bạn bè tôi không thể kiếm nổi việc làm”. anh nói.

Trước scandal, anh Bằng bán mọi sản phẩm của nông trại mình cho Tam Lộc. Khi Tam Lộc ngừng hoạt động, hàng trăm nông dân nhỏ từng cung cấp sữa cho công ty đã không thể bán nổi sữa và bò trong thời điểm hiện tại. Bằng và một số người bạn tìm tới internet để bán sữa nhưng chỉ tiêu thụ được rất ít. Anh không phải là người duy nhất rời xa thị trường sữa.

Mặc dù Chính phủ Trung Quốc đã quyết định chi 300 triệu Nhân dân tệ hỗ trợ cho nông dân nhỏ chăn nuôi bò sữa tồn tại, song rất nhiều người không còn muốn mạo hiểm nữa. Hai vợ chồng anh Ngưu bắt đầu chăn nuôi bò sữa từ 10 năm trước đây, công việc và thu nhập của họ tiến triển nhanh khi lợi nhuận của Tam Lộc tăng vọt bởi nhiều người trung lưu ở Trung Quốc quyết định sử dụng nhiều sản phẩm sữa.

Vài tuần nay, tài sản của hai vợ chồng “đội nón’’ ra đi dần theo bê bối sữa bẩn. Mặc dù nhận được trợ cấp của Chính phủ (10 Nhân dân tệ/con bò/ngày) nhưng họ vẫn quyết định bán bò sữa, chuyển hướng chăn nuôi lợn và bò lấy thịt.

Công nhân bất ổn

Tam Lộc – nhà máy sản xuất sữa lớn nhất của Hà Bắc, Trung Quốc có khoảng 10.000 nhân viên. Sau khi xảy ra vụ bê bối sữa bẩn, những người lao động trong nhà máy rất lo lắng về tương lai của mình. “Tôi không có ý kiến về những gì xảy ra”, Thiên, nữ công nhân khoảng 30 tuổi nói. Cô đã làm việc ở Tam Lộc 12 năm và đây cũng là công việc đầu tiên của cô.

“Nếu công ty đóng cửa và tôi mất việc làm thì thế nào? Tôi không còn trẻ và cũng không dễ dàng tìm ra công việc mới. Tôi con cha mẹ và con nhỏ”, cô nói. Thiên ở trụ sở Tam Lộc từ sáng tới tối, kể cả cuối tuần, để tham gia dán các thông báo, trả lời những câu hỏi từ khách hàng.

Cạnh trụ sở Tam Lộc là khu dân cư với rất nhiều công nhân đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu của tập đoàn.

Trần Tú Kiều, người nghỉ hưu khỏi Tam Lộc cách đây 7 năm, đã sinh sống tại đây nhiều năm cho biết. “Tôi làm cho Tam Lộc khoảng 30 năm nay, những năm qua, công ty phát triển tốt và lương hưu của tôi cũng tăng theo. Tôi không bao giờ chờ đợi chuyện này, làm sao có thể nghĩ một tập đoàn với lịch sử 50 năm lại gặp chuyện như vậy?”.

Còn một công nhân trẻ thì nói thêm: “Tất cả chỉ có thể là chờ đợi, nếu là tình hình xấu, tôi mong sẽ có một giải pháp để công nhân nhanh chóng thích nghi và chuẩn bị”.

Sau vụ bê bối sữa Snow (Nhật Bản), tập đoàn Snow đã phải cắt giảm số nhân viên từ 15.000 người năm 2000 xuống còn 4.591 người năm 2003.

Tổn thất kinh tế

Theo các nhà phân tích, vụ khủng hoảng sữa ở Trung Quốc gây tổn thất hàng tỉ USD và nước này phải mất nhiều năm để lấy lại lòng tin vào sản phẩm. Chưa có ước tính cụ thể và chính thức nào về con số tổn thất kinh tế với ngành công nghiệp sữa đại lục.

Doanh thu của các công ty có sản phẩm sữa nhiễm hóa chất giảm 60-70% trong tháng trước. Tiêu thụ sữa trong cả năm nay thấp hơn năm ngoái 20%. Khoảng 3 triệu công nhân, hầu hết làm việc trong các nhà máy sản xuất sữa quy mô nhỏ – chiếm 80% sản xuất sữa ở Trung Quốc – bị ảnh hưởng.

Ở những khu vực chăn nuôi, cung cấp sữa nguyên liệu chính ở Trung Quốc, người ta đã chứng kiến cảnh những “dòng sông trắng” chảy tràn trên mặt đất, bởi rất nhiều lít sữa đã phải đổ đi khi không tiêu thụ nổi.

Một siêu thị Đài Loan trống trơn các sản phẩm sữa xuất xứ từ Trung Quốc. (Ảnh: Reuters)

Giá cổ phiếu của ba công ty sữa hàng đầu Trung Quốc gồm Mông Ngưu, Yili và Bright đều rơi tự do và hiện Chính phủ Trung Quốc chưa quyết định chính sách nào để hỗ trợ cho họ.

Scandal sữa bẩn đã khiến hàng chục nước trên thế giới tuyên bố ngừng tiêu thụ hoặc cấm bán các sản phẩm sữa hoặc có liên quan tới sữa xuất xứ từ Trung Quốc. Đặc biệt vào ngày 26/9, Liên minh châu Âu (EU) – một thị trường nhập khẩu rất lớn của Trung Quốc – đã quyết định quay lưng với hàng Trung Quốc, kể cả bánh kẹo và thực phẩm.

Theo thông báo của cơ quan y tế EU thì không những cấm nhập các sản phẩm sữa từ Trung Quốc mà còn loại trừ luôn các sản phẩm dùng cho trẻ em có xuất xứ từ Trung Quốc, kể cả bánh kẹo. Không những thế, EU còn tỏ ý sẽ hạn chế nhập hàng hoá thực phẩm từ Trung Quốc, bất cứ là sản phẩm dành cho trẻ em hay người lớn.

Thậm chí, ngay cả ở thị trường dễ tính như các nước châu Phi cũng đã có lệnh cấm nhập các sản phẩm sữa từ Trung Quốc. Cụ thể, các nước châu Phi là Burundi, Gabon và Tanzania đã quyết định ngưng nhập tất cả mọi sản phẩm sữa có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc do lo ngại các sản phẩm này mang lại nhiều nguy cơ cho sức khoẻ trẻ em.

Trở lại bê bối sữa và vụ “dán nhầm xuất xứ” sản phẩm của Công ty Thực phẩm Snow thuộc Tập đoàn sữa Snow. Tập đoàn này đã lỗ gần 71,4 tỷ yên (tương đương 541 triệu USD) trong năm tài khóa 2001. Bản thân Công ty Thực phẩm Snow thì tuyên bố phá sản vào ngày 30/4/2002 sau khi thiệt hại trên 25 tỷ yên và hoàn toàn bị đẩy ra khỏi thị trường cung cấp thịt bò tại Nhật Bản. Giá cổ phiếu của Tập đoàn Snow đã tụt dốc nghiêm trọng trên thị trường chứng khoán Tokyo – Osaka.

Cuối cùng, xin trích ra đây đoạn viết trong cuốn “Nguy cơ lớn” (xuất bản đầu năm 2007) của tác giả Thả Đông, Trung Quốc. Trong tác phẩm này, ông đã nhìn thẳng vào một trong những nguy cơ lớn đang tồn tại và ảnh hưởng tới nền kinh tế thị trường Trung Quốc: Một môi trường mà ở đó con người và các doanh nghiệp mất lòng tin lẫn nhau.

Ông nói: “Niềm tin đã trở thành chứng minh thư thứ hai của cá nhân và công ty, nếu một cá nhân đánh mất chữ Tín trong điều kiện kinh tế thị trường thì sẽ không ai muốn hợp tác với anh ta nữa. Nếu một doanh nghiệp mất đi sự thành tín, nó cũng không thể tiếp tục có chỗ đứng trên thị trường”.

Kỳ Thư (Tổng hợp)

Nguon: http://vietnamnet.vn/thegioi/2008/10/808226/

Bài viết liên quan

• November 29, 2008 -- Văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh
• November 29, 2008 -- Bài học về đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh [p2]
• November 27, 2008 -- Giá trị thương hiệu và đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Kinh doanh vô đạo đức
• October 20, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh

Khái niệm đạo đức thương trường đã có nền móng tự hàng nghìn năm trước. Aristotle đã từng nói không ít điều có thể coi là cơ sở của đạo đức kinh doanh thời hiện đại. Theo Giáo sư James O’Toole của trường Đại học Tổng hợp Nam California, chính triết gia thời Hy Lạp cổ đại này là người thực tế nhất và có “tâm hồn doanh nhân” nhất trong lịch sử triết học của loài người.

Chính Aristotle đã nêu ra ý tưởng rằng, nhiệm vụ chính của người thủ lĩnh không phải là gia tăng quyền lực của mình trước cấp dưới mà là tạo ra những điều kiện để tất cả cán bộ dưới quyền mình có thể thể hiện được mọi năng lực ở mức cao nhất.

Giáo sư O’Toole đã thống kê những câu hỏi mà Aristotle đã lập ra và ngày nay có thể đang khiến các nhà quản lý hiện đại phải đau đầu đi tìm câu trả lời: “Tôi muốn người ta đối xử với tôi như thế nào khi tôi là thành viên của cơ quan?”, “Những tiền đề tiềm năng nào có được để phát triển các tài năng và cả tiềm năng của các thành viên trong cơ quan?”, “Tôi có nhận nhiều hơn công sức đóng góp của mình vào quỹ chung hay không?”, “Liệu hệ thống phân chia lợi nhuận đang có ảnh hưởng như thế nào tới không khí đạo đức chung của cơ quan?”, “Các nhân viên sẽ được nhận tiền thưởng chiếm bao nhiêu phần trăm số lợi nhuận thu được nhờ áp dụng các sáng kiến và ý tưởng của họ?”…

Xem ra, những vấn đề mà Aristotle nêu ra cho tới hôm nay vẫn còn là thời sự.

Thương hiệu tốt không tự nhiên mà có

Viện Đạo đức kinh doanh quốc tế (International Business Ethics Institute) ở Mỹ đã từng xác định 4 công việc mà các công ty cần phải thực hiện để củng cố và gia tăng uy tín cho thương hiệu của mình:

- Thứ nhất, trung thực với các nhà đầu tư và người tiêu dùng.

- Thứ hai, cải thiện ngày một tốt hơn tình hình nội bộ hãng bằng cách gia tăng tinh thần trách nhiệm và lợi ích của các nhân viên, giảm biến động đội ngũ cán bộ, tăng năng suất lao động…

- Thứ ba, đánh bóng thương hiệu một cách chuyên nghiệp và thực chất.

- Cuối cùng, xử lý một cách bài bản những việc liên quan tới cổ phiếu và tài chính – chỉ có ứng xử thật đàng hoàng với luật pháp thì mới có thể tạo dựng tương lai lâu dài và bền chắc cho hãng.

Còn tạp chí Business Ethics trong 16 năm liền thường xuyên công bố bảng xếp hạng những công ty mà họ cho là có tính đạo đức nhất ở Mỹ. Trong số những tiêu chí để xếp hạng có tính tới quan hệ với các nhà đầu tư và đội ngũ nhân viên (trong đó có quan hệ với phụ nữ; với các cộng đồng sắc tộc thiểu số, khác màu da, tôn giáo và quan điểm…); với các cơ quan chính quyền sở tại và cộng đồng những nhà cung cấp nguyên, nhiên liệu; với những người tiêu dùng; chính sách bảo vệ môi trường… Năm 2004, tạp chí này đã bình chọn những công ty sau:

* Fannie Mae (dịch vụ tài chính trong lĩnh vực bất động sản). Cũng thật bất ngờ là đầu năm nay, lãnh đạo công ty này đã đệ đơn từ chức vì bị mất lòng tin do những nhà quản lý chủ chốt đã tự đặt những món tiền thưởng quá cao;
* Procter & Gamble (hóa chất gia dụng và mỹ phẩm);
* Intel Corporation (công nghệ máy tính và tin học);
* St. Paul Companies SPC (dịch vụ bảo hiểm và tài chính);
* Green Mountain Coffee Roasters Inc. (thực phẩm);
* Deere & Company (chế tạo máy);
* Avon Products (mỹ phẩm);
* Hewlett- Packard Company (công nghệ máy tính và tin học);
* Agilent Technologies (công nghệ tin học, điện tử và hoá chất);
* Ecolab (dịch vụ làm sạch nội thất và diệt côn trùng).

Những quy tắc xếp hạng của tạp chí Business Ethics có thể áp dụng rộng rãi vì những tiêu chí chính của nó dựa trên những tiền đề mà Tổ chức Bàn tròn doanh nghiệp thế giới (Caux Round Table, viết tắt là CRT) tạo nên. CRT được lập ra từ năm 1986 bởi các doanh nhân tới từ Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, trong số này có Chủ tịch hãng Philips, Phó Chủ tịch Viện Quản trị châu Âu và Chủ tịch hãng Canon…

CRT tập hợp các tiền đề của  mình trên cơ sở ý tưởng của các doanh nghiệp Nhật Bản: ý tưởng đó được thể hiện bằng từ “quơxây”, nghĩa là “cùng sống và cùng làm việc”. Trong các tiền đề này toát lên sự tôn trọng nguyên tắc tập thể lãnh đạo rất cần thiết cho sự cách tân liên tục và để đạt được sự hài hòa trong thế giới này.

CRT cũng nhấn mạnh tới tình bạn, sự hiểu biết lẫn nhau và sự hợp tác với nhau trên cơ sở cùng tôn trọng những giá trị đạo đức cao quý và tinh thần trách nhiệm của những cá nhân cụ thể nhằm thích ứng với môi trường ảnh hưởng của họ (tại nơi mà họ cư trú và làm việc). Khái niệm nhân phẩm coi sự thiêng liêng và quý báu của từng cá nhân như mục tiêu, chứ không phải là phương tiện để nhằm đạt mục tiêu.

Quan trọng hơn cả là tìm hiểu xem cái gì là đúng, chứ không phải tìm xem ai đúng (tức là không nên quá cố gắng tìm xem ai có lỗi, ai không, mà là đi tìm cách giải quyết vấn đề cho có hiệu quả nhất).

Tất nhiên, trong xã hội tư bản, không phải cái gì nói ra là đều thực hiện được. Lập ra các quy tắc đạo đức bao giờ cũng dễ hơn nhiều lần là thực hiện chúng.

Lợi nhuận tăng theo… đạo đức

Có không ít người làm giàu nhanh tới chóng mặt nhờ những sự “xập xí xập ngầu” của cơ chế. Trong những xã hội đang nằm ở giai đoạn chuyển tiếp giữa các hình thái xã hội, ăn gian nói dối đôi khi dễ dàng mang lại những khoản thu khổng lồ. Tuy nhiên, bạo phát thì rất có thể cũng sẽ bạo tàn. Kết cục của một số nhà tài phiệt Nga (Oligarkh) hiện nay là một thí dụ nhỡn tiền. Họ đã kiếm được những gia sản nhiều triệu USD trong thời kỳ Moskva dưới sự lãnh đạo của ông Boris Yeltsin phát tán tài sản thừa kế từ Liên bang Xôviết và trở thành những cự phú có máu mặt trên quy mô toàn cầu.

Rồi thế thời thay đổi, khi ông Vladimir Putin lên làm Tổng thống Nga, một số nhà tài phiệt dạng kiểu Khodokovsky đã phải vào tù. Cơ quan lập pháp rất dễ dàng tìm ra đủ các thứ tội của những nhà tài phiệt dạng này để họ phải “mùa đông sẵn có hỏa lò, mùa hè nhà đá tha hồ nghỉ ngơi”…

Hai Giáo sư John Kotter và James Heskett ở trường đào tạo quản lý kinh doanh thuộc Harvard, tác giả cuốn sách “Văn hóa công ty và chỉ số hoạt động hữu ích”, đã phân tích những kết quả khác nhau ở các công ty với những truyền thống đạo đức khác nhau.

Công trình nghiên cứu của họ cho thấy, trong vòng 11 năm, những công ty “đạo đức cao” đã nâng được thu nhập của mình lên tới 682% (trong khi những công ty đối thủ thường thường bậc trung về chuẩn mực đạo đức chỉ đạt được 36%). Giá trị cổ phiếu của những công ty “đạo đức cao” trên thị trường chứng khoán tăng tới 901% (còn ở các đối thủ “kém tắm” hơn, chỉ số này chỉ là 74%). Lãi ròng của các công ty “đạo đức cao” ở Mỹ trong 11 năm đã tăng tới 756% (1%).

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu này, hai vị Giáo sư khả kính trên khẳng định, gian manh chẳng lọ thật thà!

Nhận thức được vai trò quan trọng của gương mặt đạo đức đối với công việc kinh doanh, người Mỹ đã bỏ khá nhiều công sức ra nghiên cứu về vấn đề này. Chỉ tính riêng trong năm 2000, theo Trung tâm vì một nền văn hóa kinh doanh có đạo đức (Center for Ethical Business Culture), đã có tới 52 công trình nghiên cứu hàn lâm được xuất bản tại Mỹ viết về ảnh hưởng của đạo đức kinh doanh tới thu nhập tài chính của các công ty.

33 công trình phát hiện sự tỉ lệ thuận các phẩm chất đạo đức của đội ngũ lãnh đạo cũng như nhân viên và thu nhập của các công ty. 5 công trình lại phát hiện ra mối quan hệ tỉ lệ nghịch giữa hai yếu tố trên. 14 công trình còn lại không tìm thấy sự liên hệ gì giữa hai yếu tố trên với nhau. Thế là rõ, đại bộ phận các nhà nghiên cứu đều cho rằng, công ty có đạo đức sẽ dễ làm ăn phát đạt hơn.

Theo công trình nghiên cứu do hãng tiếp thị Environics tiến hành tại 20 quốc gia trên thế giới, uy tín xã hội của công ty có vai trò vô cùng to lớn đối với các nhà đầu tư. Thí dụ như ở Mỹ, hiện đang có khoảng 60% dân số đang sở hữu cổ phiếu của các hãng tư nhân. 28% trong số này khi quyết định làm như vậy đã dựa vào những thông tin thu thập được về hình ảnh của công ty trong con mắt xã hội.

Tại Italia, tỉ lệ những nhà đầu tư như thế vào khoảng 33%, còn tại Canada – 26%, tại Nhật Bản – 22%, tại Anh, Pháp, Đức – 21%… Cũng công trình nghiên cứu trên cho thấy, uy tín xã hội ngày càng có ảnh hưởng lớn tới thương hiệu của các công ty, lớn hơn cả quảng cáo và chính sách tài chính…

Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của đạo đức kinh doanh là thái độ của lãnh đạo công ty đối với các nhân viên. Theo một công trình nghiên cứu do Tạp chí Fast Company tiến hành năm 2001, 26% số nhân viên Mỹ tuyên bố rằng, họ quan tâm thực sự tới thành công của công ty mà họ làm việc. 55% hoàn toàn đánh đồng lợi ích cá nhân của mình với lợi ích của các ông chủ. Chỉ có 19% không yêu công ty mà họ phục vụ… Chỉ vì đối xử không thỏa đáng với nhân viên mà đại đa số các doanh nghiệp bị mất vô ích tới hai phần ba thời gian làm việc của các nhân viên…

Theo ANTG cuối tháng

Bài viết liên quan

• November 29, 2008 -- Văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh
• November 29, 2008 -- Bài học về đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Những hệ lụy khi đạo đức kinh doanh bị vấy bẩn
• November 27, 2008 -- Giá trị thương hiệu và đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Kinh doanh vô đạo đức
• October 20, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh

Theo cơ chế cạnh tranh của thị trường tự do, trong bất cứ ngành hàng nào, từ hàng tiêu dùng nhanh, hàng điện máy, ngành quần áo thời trang hay các ngành dịch vụ,… các thương hiệu luôn xuất hiện, cạnh tranh và tồn tại trong những phân khúc giá khác nhau.

Lấy ví dụ tại thị trường Việt Nam. Trong ngành dầu gội, giá bán của Sunsilk đắt gần gấp 3 lần giá bán của dầu gội đầu Mỹ Hảo. Trong ngành điện máy, giá bán của tivi Sony đắt gấp đội so với giá của nhãn hiệu nội địa Darling. Trong ngành dịch vụ quảng cáo hay trong dịch vụ về luật, giá dịch vụ của các hãng nước ngoài đắt hơn từ 3 đến 10 lần so với giá của các công ty của Việt Nam.

Tuy có mức chênh lệch giá rất lớn giữa các thương hiệu ở phân khúc thấp so với phân khúc cao cấp, nhưng càng ngày, chất lượng sản phẩm (hay dịch vụ) giữa các phân khúc càng bớt khác biệt. Ngày nay, nếu bỏ nhãn hiệu đi và cho người khách hàng dùng thử, nhiều loại sản phẩm và dịch vụ có giá rất chênh nhau những lại hầu như không tạo ra sự khác biệt.

Trên thực tế các tập đoàn đa quốc gia đã chuyển khâu sản xuất của nhiều loại sản phẩm và các ngành dịch vụ sang các nước đang phát triển, nơi mà giá nhân công rẻ hơn tại thị trường tiêu thụ nhiều lần.

Chuyện gì đã xảy ra khi mức chênh lệch giá không thể hiện ở các ích lợi của sản phẩm hay của dịch vụ? Và tại sao người ta phải bỏ thêm những khoản tiền lớn để được sử dụng thương hiệu mà họ yêu thích?

Vấn đề về lợi nhuận và đạo đức kinh doanh?

Hiện nay bất cứ nhà kinh doanh nào cũng đều muốn nâng giá của sản phẩm, hay của dịch vụ lên càng cao càng tốt. Khi một sản phẩm có giá cao, rõ ràng khả năng mang lại lợi nhuận sẽ tăng lên đáng kể, mà công sức và thời gian và chi phí kinh doanh sẽ giám xuống. Còn gì bằng khi mà một chai bia Heineken có giá bán gần gấp 3 lần chai bia Sài Gòn (trên thực tế mức lợi nhuận sẽ chênh nhau đến cả chục lần). Tại sao một đôi giày thể thao Nike được sản xuất tại Việt Nam có giá xuất xưởng chưa tới 15 Đô-la Mỹ lại có giá bán gần 200 Đô-la Mỹ?

Tất cả những người làm kinh doanh, những chuyên gia marketing và các giám đốc nhãn hiệu đều có chung một khát khao là làm sao có thể nâng được giá bán của sản phẩm lên thật cao ở mức tối đa mà người tiêu dùng có thể chấp nhận.

Một vấn đề lớn được đặt ra rằng liệu đã đến lúc phải làm rõ chuyện “bóc lột trắng trợn” của những người chủ thương hiệu đối với người tiêu dùng? Theo như những gì đang xảy ra, liệu các chủ thương hiệu có quá nhẫn tâm và tham lam khi nâng mức giá lên cao quá mức như vậy?

Trong tác phẩm “No Logo”, Naomi Klein đã nêu ra thực tế là người tiêu dùng ở các nước phương tây đã thấy rõ tình trạng này từ những thập niên chín mươi của thế kỷ XX. Đã có hàng loạt những cuộc biểu tình phản đối và tẩy chay các nhãn hiệu toàn cầu. Theo như những gì mà mọi người thấy được thì có lẽ người tiêu dùng đang bị các tập đoàn sở hữu những thương hiệu lớn bóc lột “tới tận xương”.

Nếu mọi chuyện đúng như vậy thì tất cả những người làm nghề xây dựng thương hiệu đều là những kẻ tham lam, vô đạo đức và lừa bịp khách hàng chăng?

Là một người đã nhiều năm làm nghề truyền thông tiếp thị với mục đích xây dựng nên những thương hiệu có giá trị cao (tức làm cho người tiêu dùng phải “hài lòng” bỏ tiền ra mua và sử dụng thương hiệu được quảng bá), tác giả bài viết này đã thật sự “sốc” khi đọc được những tài liệu trong cuốn sách của tiến sĩ Naomi Klein.

Là chuyên gia quản lý thương hiệu, hoặc là một chủ doanh nghiệp, liệu có gì sai khi chúng ta muốn tạo nên những thương hiệu “đắt hơn những nhãn hiệu khác nhiều lần” mà vẫn hấp dẫn người tiêu dùng? Liệu có gì trái với đạo đức kinh doanh trong việc tìm cách bắt người tiêu dùng phải trả thêm tiền chỉ bởi sản phẩm được gắn thêm một cái tên “khác biệt”?

Sự thật phía sau những cảm nhận đắt giá

Số liệu thực tế cho thấy, sự trung thành của người tiêu dùng (hay nói cách khác là sự lệ thuộc của họ) vào các thương hiệu đắt tiền luôn bền vững và ngày càng tăng. Trong một nghiên cứu về người uống bia tại thị trường Việt Nam, khi trả lời cho câu hỏi: “nếu được thoải mái lựa chọn thì bạn sẽ chọn loại bia nào?”, hơn 70% người được hỏi đã trả lời Heineken.

Quả thật là các thương hiệu mạnh luôn có giá cao hơn hẳn những đối thủ cạnh tranh cùng ngành hàng. Tuy vậy, nếu bạn tìm hiểu kỹ lưỡng thì sẽ thấy rằng, các sản phẩm “cao cấp” đắt tiền luôn được ưa chuộng, và ngày càng được ưa chuộng hơn. Trong một đợt phỏng vấn bỏ túi với khoảng 60 phụ nữ được hỏi ý kiến, tất cả mọi người đều chọn Sunsilk làm dầu gội thay vì chọn một nhãn dầu nội địa khác có chất lượng tốt và giá rẻ hơn.

Trong cuốn “The Cult of The Luxury Brand” (tạm dịch Mốt Xài Hàng Hiệu Sang Trọng) nêu ra một số dẫn chứng về xu hướng thích xài hàng hiệu của người tiêu dùng. Đặc biệt tại Châu Á, người dân ngày càng thích chọn mua những loại hàng hóa có nhãn hiệu rất đắt tiền (có đến 94% phụ nữ ở Tokyo sử dụng sản phẩm của Louis Vuitton – một nhãn hiệu hàng hóa thuộc loại đắt nhất thế giới). Hẳn việc ưa chuộng các sản phẩm giá cao sẽ cho cảm nhận là sản phẩm tốt hơn, dẫn đến việc sẽ hài lòng hơn khi sử dụng.

Dựa trên những phân tích về giá trị của sản phẩm và giá trị của thương hiệu, chúng ta dễ thấy được là một sản phẩm mang thương hiệu sẽ tạo ra 2 loại giá trị khác biệt rất rõ ràng: giá trị lý tính và giá trị cảm tính.

Giá trị lý tính: Đây chính là những lợi ích mà một loại hàng hóa, hay một loại dịch vụ mang lại cho người tiêu dùng. Cà phê đơn thuần là một loại thức uống gây nghiện và giúp người uống tỉnh táo hơn, sảng khoái hơn. Uốn tóc là một dịch vụ giúp cho các bà các cô có mái tóc kiểu cách và đẹp hơn. Nếu một sản phẩm không có thương hiệu, nó được gọi là hàng hóa.

Giá trị cảm tính: Là một loại giá trị do các thương hiệu mang lại. Khi một loại hàng hóa với những đặc điểm cụ thể tạo nên sự khác biệt, người bán hàng sẽ được gắn thêm tên gọi cho hàng hóa đó để người tiêu dùng dễ phân biệt, dễ nhận biết. Chính cái tên mà người bán hàng gắn cho loại sản phẩm có những đặc điểm khác biệt là lý do để cho chúng ta phải trả thêm tiền để mua sản phẩm đó. Nói một cách khác, sản phẩm đó có kèm theo thương hiệu. Thương hiệu cà phê Highland có giá trên dưới 20 ngàn một ly, trong khi ly cà phê của dì Ba bán ở góc đường (cũng ngon không kém) thì giá chỉ có 4 ngàn đồng.

Dịch vụ cũng vậy, uốn một cái đầu tại tiệm uốn tóc bình dân Hồng ở trong xóm giá chỉ 100 ngàn đồng, nhưng cũng uốn một kiểu tóc tương tự ở tiệm Khôi sang trọng thì giá suýt soát 1 triệu đồng. Tuy nhiên, sự khác biệt về giá cả không chỉ bởi cái tên thương hiệu. Trên thực tế, sự chênh lệch về giá ở đây thể hiện mức độ cảm nhận, hay nói cách khác là lượng cảm xúc tốt mà người khách hàng có được từ sản phẩm hay dịch vụ có cái tên đặc thù đó.

Hãy xem xét sự khác biệt.

Trước hết, tất cả mọi người đều phải công nhận rằng hàng hiệu thứ thật luôn luôn có những đặc điểm khác biệt vượt trội với chất lượng “không thể chê vào đâu được”. Kế đến là nó tạo ra các giá trị cảm tính như sự tự hào, sự hãnh diện và rất tự tin cho người xài hàng hiệu. Làm sao mà lại có thể không tự hào khi bạn mặc một chiếc áo sơ mi “hàng độc” có giá đến 6 triệu đồng, đeo một cái thắt lưng có giá 18 triệu đồng và đi một đôi giày da nai “chính hiệu” có giá gần 30 triệu đồng,…

Một thương hiệu đắt tiền luôn tạo ra sự khao khát của người tiêu dùng và làm cho họ thỏa mãn hơn rất nhiều so với một nhãn hiệu bình dân.

Như vậy sự thỏa mãn chính là điều khác biệt cơ bản. Một thương hiệu bình dân sẽ đáp ứng cho những nhu cầu cơ bản của khách hàng bằng các giá trị lý tính, nhưng một thương hiệu cao cấp sẽ tạo ra thêm những giá trị cảm tính và các giá trị cảm tính này là loại mà không dễ gì mà người tiêu dùng có được (như sự hãnh diện, sự thỏa mãn, sự tự tin,…). Các giá trị cảm tính này thực tế là các cảm xúc tốt ở mức độ cao và sẽ xuất hiện mỗi khi nhãn hiệu được sử dụng.

Bạn nên biết rằng giá trị của một vật chính là lượng cảm xúc tốt mà vật đó mang lại cho người sử dụng. Đây cũng là điểm khác biệt lớn hoặc rất lớn về giá bán giữa nhãn hiệu thường và nhãn hiệu cao cấp. Để tạo ra một thương hiệu “đắt tiền” là một công việc cực kỳ khó khăn, bởi nếu người tiêu dùng không “cảm thấy” và không tin rằng thương hiệu có giá trị đúng như giá bán thì chắc chắn họ sẽ không thể nào có được cái cảm giác sử dụng “hàng hiệu” và không đời nào họ bỏ tiền ra để mua.

Theo những phân tích trên đây, việc tạo ra một nhãn hiệu cao cấp sẽ đòi hỏi rất nhiều tiền bạc cũng như nhiều thời gian. Để duy trì sự “cao cấp” đó thì còn là việc khó khăn hơn nữa. Thật may mắn là cuối cùng, những người làm nghề xây dựng nên các thương hiệu đắt tiền đã có thể tự hào rằng mình đang làm những việc rất có đạo đức chứ không phải là việc phi đạo đức như nhiều người lầm tưởng. Bằng việc tạo ra những thương hiệu cao cấp và cực kỳ sang trọng, người làm thương hiệu đã mang lại cho người tiêu dùng những cảm giác thỏa mãn, những phút giây hạnh phúc không dễ có được trong cuộc sống. Hàng hiệu là một công cụ làm cho sản phẩm, hay dịch vụ trở nên đầy cảm hứng, tạo ra sự thỏa mãn và hài lòng cho hàng ngàn hoặc hàng triệu người trong cái thế giới đầy stress và buồn tẻ này.

Tóm lại, giá trị của một sản phẩm hay dịch vụ nào đó được tạo nên từ giá trị lý tính và giá trị cảm tính. Tuy nhiên đó cũng chưa phải là tất cả.

Sự hy sinh nằm sau thương hiệu cao cấp

Một chiếc túi Longchamp bán với giá 500$ trong khi giá thành SX chỉ khoảng bằng 1/10, giày Nike giá bán 200$ trong khi giá thành 15$, Giày da nai chính hiệu giá 30mil VND khoảng 1 năm tiền lương của lao động phổ thông. Người tiêu dùng bị bóc lột, họ phải trả nhiều tiền cho những giá trị vô hình, mà giá trị vật chất của chúng không hơn các SF no-name khác. Điều đó nghe thật bất công.

Nhưng thử đứng ở góc độ của các thương hiệu cao cấp xem để có được giá bán như vậy họ đã phải hy sinh những gì?

Năng khiếu trời cho

- LANVIN một hãng thời trang cao cấp mà thân chủ của nó, bà Lanvin đã cống hiến cả cuộc đời với niềm đam mê thời trang và lòng yêu thương cô con gái vô bờ bến, và đương nhiên là cả năng khiếu nữa.

- Kenzo, đó là tài năng là quyết tâm của một sinh viên Nhật lập nghiệp tại Pháp.

- Jean Paul Gautier, sự sáng tạo tuyệt vời với những tác phẩm thời trang độc đáo có một không hai

Trên tất cả đó là năng khiếu nghệ thuật của những người làm nên các SF đó một thứ mà ta không thể đong đếm như vật chất được, vậy làm sao có thể tính nó bằng tiền vải, phụ liệu và giá gia công được?

Cùng nhiều tên tuổi khác như Coco-Channel, Christian Dior, YSL, đó là những tài năng nghệ thuật mà tạo hóa ban cho thế giới của chúng ta, và đương nhiên là tính cả ông bố cô Mercedes, một tài năng kỹ thuật nữa, những người đã tạo ra những sản phẩm thật sự cao cấp.

Lịch sử

Bên cạnh tài năng, đó là quá trình phát triển lịch sử, hàng chục năm không ngừng nỗ lực không ngừng phấn đấu, và trong quá trình cạnh tranh đó nhiều thương hiệu đã hy sinh không đủ sức lực tồn tại và nhường chỗ cho các thương hiệu như Levi’s, adidas, Nike,.. Lịch sử là giá trị chứa trong sản phẩm, mà nhiều hãng đã phải ghi vào SF “since….”

Cơ hội tồn tại

Không phải năng khiếu, không phải lịch sử, họ phải hy sinh cái gì? Đó là cơ hội tồn tại. Nếu một thưong hiệu định vị cao cấp ngay khi mới ra đời gặp thất bại thì sao? nếu HighLand cũng rơi vào trường hợp như Laser thì sao? Giá trị về mặt cơ hội có thể lớn như tổn thất của Laser, Liệu bạn có đủ can đảm để định vị cao cấp cho sản phẩm của mình hay không? xét trên góc độ này thì 20K/ly cà phê cũng đáng đấy chứ!

Ngoài ra, còn nhiều sự hy sinh khác nữa:

Hàng tồn kho giám giá: một chiếc áo old navy giá 30$ nhưng sau một thời gian tồn kho nó sẽ được bán với giá 1$, thấp hơn giá thành. Đó là sự hy sinh về mặt tiền tệ.

Hy sinh về số lượng để có limited editions, để có chiếc áo sơ mi 600$, biết đâu họ đã phải hy sinh việc bán 100 chiếc áo 6$

Đó còn là sự đầu tư vào cửa hàng, vào con người, vào quy trình và nhiều yếu tố khác nữa, nhằm làm nên một sản phẩm cao cấp.

Bởi những sự hy sinh có thể có nên không phải ai cũng dám cho ra đời những thương hiệu cao cấp.

Còn những người sử dụng chúng là ai? Ca sĩ, diễn viên, doanh nhân, CEO, nhà đầu tư chứng khoán, kẻ thừa kế … những người có những khoản thu nhập khác người. Những khoản thu nhập nhờ tài năng, nhờ bóc lột sức lao động, nhờ may mắn … Như vậy bán các thương hiệu cao cấp cho họ cũng không thể gọi là bóc lột được, có chăng chỉ gọi đó là một sự phân phối lại thu nhập mà thôi.

Chủ thương hiệu cao cấp thu tiền về mua xe xịn, chủ hãng xe gửi tiền ngân hàng, chủ ngân hàng mua bất động sản, chủ bất động sản lại mua 1 chai coca. Đó là một chuỗi của những sự phân phối lại, có ai bóc lột ai đâu. C’est la vie!

Cuốn “No-logo” -NaoMi Klein mà mình chưa đọc đã thấy tức rồi, chắc chắn nó không chỉ làm cho tác giả Nguyễn Nam Trung sốc mà có thể còn gây ra làn sóng phản ứng của những người làm thương hiệu và sở hữu thương hiệu.

(Vietnambranding – Theo Squangcao)

Bài viết liên quan

• November 29, 2008 -- Văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh
• November 29, 2008 -- Bài học về đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Những hệ lụy khi đạo đức kinh doanh bị vấy bẩn
• November 27, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh [p2]
• November 27, 2008 -- Đạo đức kinh doanh
• November 27, 2008 -- Kinh doanh vô đạo đức
• October 20, 2008 -- Đạo đức trong kinh doanh

Bạn Công Bằng, Quảng Nam, lMnhtinh@… nêu ý kiến: “Theo tôi, Chính phủ cần làm rõ việc các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu giảm giá xăng 500đ/lít vào thời điểm hiện nay là phù hợp chưa? Vì sao khi tăng giá thì tăng một cách chóng mặt 4.500đ/lít, tại thời điểm giá dầu thô trên 140USD/thùng thì giá xăng trong nước 19.000đ/lít, hiện tại dầu thô 70 USD/thùng, thì xăng trong nước 15.500đ/lít. Việc tăng giảm phải có thời gian 30 ngày có đúng không?”.

Bạn Bùi Quế Anh, Lê Lợi, TP Vinh, Nghệ An,  queanhmyduc@… cũng đồng tình với ý kiến trên. Theo bạn, giá dầu thô đã giảm xuống dưới 70 đôla/thùng mà giá xăng trong nước giảm 3 lần mới được 2000đ là không công bằng. “Ta thử giả sử, bỗng nhiên một tuần nữa giá dầu lại tăng lên mức khoảng 120đôla/thùng, các doanh nghiệp nhập khẩu lại thực hiện việc điều chỉnh giá xăng trong nước lên như những lần tương tự trước. Tức là ở mức tăng thêm 3000đ/l. Thử hỏi ai là người phải gánh chịu những điều phi lý đó, và những ai sẽ được hưởng lợi? Tôi thấy việc kiểm soát số lượng hàng tồn trong kho là quá đơn giản. Vậy thì tại sao Nhà nước cứ để cho các doanh nghiệp đưa ra lý do là chưa bán hết hàng tồn kho do số lượng hàng này họ nhập về giá vẫn còn cao.

Nhiều bạn đọc đề nghị, Chính phủ cần thanh tra tình hình nhập khẩu, kinh doanh xăng dầu trong thời gian qua, so sánh giá bán để có chính sách phù hợp.

Bạn Nguyễn Minh Tuấn, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, HN, minht5@… thắc mắc: “Bù lỗ xăng dầu – Tiền ở đâu ra? Khi giá xăng dầu cao, Nhà nước phải bù lỗ. Vậy tiền bù lỗ là của ai vậy? Chính là tiền của người dân. Vậy sao bây giờ khi giá xăng thế giới giảm đi một nửa, mà người dân vẫn phải oằn mình ra để gánh chịu. Câu hỏi này xin các ngành chức năng giải quyết hộ cho người dân.”.

Bạn Trần Đằng, Điện Biên, trangtran78@… đưa ra ý kiến, thực trạng giá bán xăng dầu của các doanh nghiệp hiện nay khá bất công. “Bởi vì, khi doanh nghiệp lỗ thì có Nhà nước bù, khi nguời dân phải chịu giá cao hơn giá thực, ảnh hưởng đến tích luỹ của họ thì ai bù? Để hạn chế sự độc quyền về điều chỉnh giá xăng dầu, đề nghị Nhà nước cần qui định khung thời gian, tỷ lệ tăng giảm giá bán của các doanh nghiệp theo giá dầu thế giới. Có như vậy, mới hạn chế bớt lợi ích của một số cá nhân trong kinh doanh xăng dầu.”.

Bạn Nguyễn Đại Dương, TP.HCM, nguoictnkl@… cũng đồng ý rằng, các doanh nghiệp cần công khai giá xăng dầu: “Chúng ta tranh luận với nhau quá nhiều về giá xăng, đó là quyền của chúng ta. Nhưng để đánh tan sự nghi ngờ đó, để công bằng trong kinh tế thị trường thì chỉ còn cách duy nhất là Nhà nước, Thủ tướng bắt buộc phải công khai giá kinh doanh xăng dầu. Chỉ có như vậy khẩu hiệu đưa ra là chống tham nhũng, kiềm chế lạm phát mới không là khẩu hiệu. Còn tù mù, làm “đục nước cho béo có” thế này chỉ làm mất lòng tin của người dân!”.

“Nhà nước cần có biện pháp can thiệp hiệu quả trong việc quản lý giá xăng, dầu một cách tốt nhất để làm giảm bớt gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp. Các DN kinh doanh xăng, dầu cứ kêu là bù lỗ cho lượng hàng tồn kho đã nhập hồi tháng 7/08. Không có chuyện nhập hàng nhiều, tồn kho nhiều trong khi giá xăng, dầu giao động rất mạnh trong những tháng này. Vậy đến bao giờ mới hết hàng tồn kho? Hết năm nay? Người dân phải cắn răng mà mua với giá xăng, dầu cao ngất ngưởng, trong khi giá tại Singapore đã giảm xuống hơn một nửa!”. Trần Phương Nam, Cần Thơ, tpnam@…

Bài viết liên quan

• October 13, 2008 -- Giá xăng: Tăng dễ, giảm khó! Ai đồng hành cùng khó khăn với người dân?